Page image — the source of record
Machine transcription
( ۱۸ )
آثار عتیقهٔ کوتل خیرخانه
معلوم نمائیم . اولتر از همه باید تذکار کنیم که طرز لباس رب النوع آفتاب برای ما مجهول
نه بلکه از یك قسم معر وف است . زیرا حجاریهای طاق بستان ( در خاك ایران ) که
سه تن از سلاطین ساسانی یعنی شاپور دوم ( ۳۰۹ - ۳۷۹ میلادی ) اردشیر دوم
( ۳۷۹ - ۳۸۶ میلادی( و شاپور سوم ( ۳۸۳ - ۳۸۸ میلادی ) را نمایش می دهد
سلاطین مزبور هم همین قسم لباس در بردارند . شاهپور دوم و شاهپور سوم در يك
بنای واحد پهلوی هم نمایش داده شده اند ( شکل الف ) . اردشیر دوم روی یك سنگ
در حضور ار من د رب النوع میترا (۱) بطور برجسته نقش شده که دران حال ار مزد برای
شاه موصوف اراضی و املاك بخشش میدهد . پروفيسر هرتز فلد مینویسد که « لباس
این اشخاص لباس قرن سوم نیست : رخت درازی تا زانو پائین آمده اما بطرف راست
و چپ بلند پریده طور یکه به پیش دامنی مدوری شباهت بهم می رساند » .
پروفيسر هرتز فلد علاوه میکند که « لباس طبیعی دورهٔ دوم ساسانی همین لباس
فوق ، بوده است » (۲) ما از طرف خود ، تصور نمیکنیم که یلان دراز مزبور از طرف
راست و چپ بالا پریده باشد . هر گاه به بنای مکشوفه از کوتل خیرخانه که از
روی آن بیش از هر قسم نقوش برجستهٔ سنگی ، به آسانی جزئیات لباس را میتوان مشاهده
کرد ، متوجه شویم ، ملاحظه خواهیم کرد که یلان به چنان شکل مخصوصی بریده شده
است که حرکات سوار و پیاده هر دو در ان بکمال سهولت اجرا پذیر می باشد . چنان
معلوم می شود که استعمال این قسم لباس به عهد سلطنت شاهپور دوم ، اردشیر دوم
(۱) کتاب « در آستانهٔ آسیا » تالیف پروفيسر هرتزفلد طبع برلین ۱۹۲۰ تصویر ۲۹ و ۳۲ -
مقاله هرتزفلد در «مجلهٔ صنائع آسیائی» جلد سوم صفحه ۱۳۸ و ۱۳۹ وتصوير ۱۵ وکتاب «هفتمین سلطنت
شرقی» تالیف جی - راولنسن صفحه ۲۶۱ .
(۲) « مجلهٔ صنائع آسیائی» از قلم هرتزفلد - جلد سوم صفحه ۱۳۸ و ۱۳۹ .
1- Pr. Herzfeld-Am tor von asien.
Pr. Herzfeld (Revue des arts asiatiques).
G. Rawlinson, The seventh oriental monarchy.
2 - op. cit
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.