Page 13

(۲) آثار عتیقه کوتل خیر خانه وقت آب بطرف قلعه‌های اطراف رخنه کرده بعضی اوقات تا قریه‌های (خوجه بغرا) و (وزیر آباد) نیز میرسد. دور تر بسمت جنوب خانه‌های کابل دیده می‌شود که در دامان کوه (شیر دروازه) و (سیاه سنگ) افتاده است (نقشه ملاحظه شود). و وقتیکه غبار صبحگاهان از دامنه افق زائل میشود، بسهولت تمام گنبدهای ستوپه های (۱) شیوکی را در پای کوه چکری مشاهده میتوان کرد. این بوده تماشای که در زمانه‌های قدیم این معبد معتبر بودائی جلو نظر زائرین و واردین هموار کرده بدینوسیله آنها را به تفکر و عبادت و ادار میساخت. محلیکه از ان تذکار نمودیم، در ماه فروری ١٩٣٤ در ضمن جستجوی عتیقه شناسی از طرف موسیو (ژان کارل) کشف شده، عمارات مخروبه زیر خاکهائیکه در اثر ریزش بارانهای سیلابی موسم بهار از نشیب‌های شرقی کوه هزاره بغل جدا شده، پنهان شده بود. چنانچه معبد و ملحقات آن بنظر بیننده، مثل غنده‌های مدور خورد و بزرگ معلوم می شد (تصویر - ٦) آنچه سبب کشف آثار مزبور شد، همانا عبارت از خمیدگی واضح قلهٔ یکی از ین غنده‌ها بود که توجه موسیو ژان کارل را بسوی خود جلب نمود؛ اولین حفریاتی که در اوائل ماه مارچ بعمل آمد، نتائج بسیار جرئت بخشائی داده، بزودی يك قسمت از ملحقات معبد (هـ - و - ز) از زیر خاك برآمد. کمر بند دیوار زیرین مزبور مرکب بود از پارچه‌های ضخیم سنگ سلیت (۱) که روی هم گذاشته بودند و برای آنکه سنگ کاری محکمتر باشد بفاصله‌های معین بعضی سنگ (شکل اول) (۱) ستوپه بنای مخصوصی که بودائی‌ها در ان تبرکات خود را میگذاشتند. مترجم