Page 102

۹۷ صاحب شمع انجمن می آرد که محمد قاسم کاهی کابلی در پانزده سالگی مولوی جامی را دریافت و در بدخشان میرزا عسکری تمام خزانه خود با و بخشید همه را دفعةً پاشید و بهند آمده مشمول عنایت اکبر پادشاه شد. در هیئت و کلام و تصوف او را بهره تمام بود و تاریخ و معما نیکو میدانست و در آگره بسنه ۹۸۷ نهصد و هشتاد و هفت پیمانه عمرش لبریز گردید از خیالات اوست. ؎ بروز هجر مرا دیده بس گهر بار است شبی که ماه نباشد ستاره بسیار است بقرار نوشته صاحب خزانه عامره که یکصد و ده سال عمر داشته و در سن پانزده سالگی مولوی جامی را بصحبتش رسیده؟ فهمیده میشود که ولادتش بسنه هشت صد و هفتاد و هفت بوده باشد زیرا که وفات مولانا جامی بسنه ۸۹۸ هشتصد و نود و هشت است. بہرحال موصوف از ادبای ہنگامه آرائی محافل ادبی و سرآمد شعرای قرن دہم ہجری است که حدی ساز و نغمه پرداز قافله اهل دانش و بینش بوده و اہالی این سرزمین مقدس از فیوضاتش بهره ور و صاحب ذوق و شوق در ادبیات و دیگر علوم گردیده اند. نغمه سنج چنین میسراید ؎ نرگس است عیان بر سر مزار مرا سفید شد برہت چشم انتظار مرا آنرا که ہمیشہ لطف حق ہمراه است پیوسته انیس با گدا و شاه است از صورت خویش معنی حق بیند یعنی دوم بصورت الله است کاهی رہای کعبه مقصود هر که یافت دیگر نه بست توسن ہمت بمیخ آز کوتاه ہمتی که بی حاصل دو کون دست طلب بجانب سحون کند دراز خواه زاہد خواه رند باده نوش با همه کس بر سر انصاف باش