Page 55

۵۰ کمی و بیشی یا تقدیم و تاخیر هر دو سیلاب باشد در مصرعهای يك غزل يا يك قصيده نسبت بمصرعهای دیگر غزل و ديگر قصيده مثلاً . ولی در يك غزل يا يك قصيده يابك قطعه وغيرآن تمام ابیات بيك وزن آید و هر دو مصرع در يك بيت آن برابر باشد یعنی در هر دو مصرع سیلاب مطلق در برابر سیلاب مطلق آید و سیلاب مقید در برابر سیلاب مقید و بطور مثال چند غزل مى نويسيم تا اختلاف وزن معلوم گردد : ــ حمد ای حسن فصاحت ز ثنای تو زبان را ـ صدگونه مباهات ز حمد تو بیان را دیوان مرا هست ز توحید تو رونق ـ چون گل که بیاراسته گلزار جهانرا با قد دو تا بر سر کوی تو مقیمم ـ نازیم به پیرانگی این بخت جوانرا اکرام تو محروم کسی را نگذارد ـ جائيكه دهد لعل و گهر معدن وکانرا از دقت اندیشهٔ خود اینقدر افغان پی برده که ره نیست بکنه تو گمانرا مفعول ـ مفاعیل ـ مفاعیل ـ فعولن ١١٠ ٠١١٠ ٠١١٠ ٠١١ ایحسن فصاحت ز ثنای تو زبان را