Page 958

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۳۶۵) حسن سیرت عمر رض ذکر اقتصاد حسن سیرت سیدنا عمر ابن الخطاب رضی الله تعالی عنه ابن سعد از صنیف بن قیس روایت کرده که بر در سرای عمر بن الخطاب نشسته بودیم کنیزکی از اینجا گذشت گفتند این سریه امیرالمؤمنین است عمر این سخن را شنیده گفت سریه امیرالمؤمنین نیست و حلال نیست بوی بلکه مال خداست گفتند برای امیرالمؤمنین چه قدر حلال است گفت حلال نیست مگر دو حله زمستانی و تابستانی و انچه که حج و عمره بجای آورم و آنچه که قوت من و عیال من شود مانند یکنفر متوسط الحال از قریش که من یکنفر میباشم از مسلمانان سعید بن منصور و ابن سعد و غیره بروایات مختلفه از عمر روایت کرده اند که وی فرموده که من خود را در مال بیت المال مانند ولی یتیم شمرده ام اگر غنی بودم ازان اجتناب واگر فقیر شدم بقدر معروف از ان نفقه کرده بعد اگر متمول شدم پس رو میکنم و اتفاق کردند که در بعضی سالها هیچ از بیت المال نگرفت تا اینکه محتاج شد که فقیر گردید با صحابه مشورت کرد که آیا مرا رواست که چیزی از بیت المال بگیرم علی رض گفت بگیر از بیت المال مقدار صبح و شام را وی قدر نفقه صبح و شام را میگرفت جلال الدین سیوطی در تاریخ الخلفا گفته است که در ابتدا ولایت عمر رضی الله عنه بود محمد بن ابراهیم بن سعد گفته امیرالمؤمنین عمر بن الخطاب رضی در درهم نفقه او دعاله بشم دیگر اسباب نزد وانی بصل محتاج شد در بیت المال کوزه عسلی بود با صحابه شوره کرده بعد از اذن آن را استعمال نموده گفت بدون اذن بر من حرام است اکثری نان جو را با روغن زیت میخورد جامه خود را پیوند می زد خدمت عور اشخاصرا میکرد و میگفت لذتهای شیا عادته تیار میکنم برای خیر و فقت و قبلی را امگا مانند حفصه رضی عم تعالی عنها دختر او و عبدالله پسر او و غیره گفتند اگر طعامهای لذیذ و چرب شیرین تناول فرمائی بر هم استقاق ولایت قوی تر میگردی گفت مینماید شما درین رای متفق اید گفتند بلی گفت نصیحت شما را دانستم لکن از دو صاحب خود مفارقت کردم می ترسم اگر بطریق شان رفتار نکنم بایشان در اصل نخواهم شد مقصود از دو صاحب حضرت صلی اله علیه وسلم و ابابکرصدیق بود تقریبا پنجاه نفر از صحابه روزی در مسجدی اجتماع نموده گفتند که زهد و تقوی این شخص را مشاهده نمائید که حق تعالی شهرهای کسری و قیصر و طرف مشرق و مغرب را بروی مفتوح کرده مردم های عجم و وفدهای ملوک بحضورش می آیند وی جامه