Page 918

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۳۲۵) در سیرت حضرت ابا بکر صدیق رضی اللہ تعالی عنہ ابن کثیر و بعضی از مفسرین برآند که مراد بقوم که در آیت ذکر شد فارس و روم میباشد درینصورت نیز حضرت ابا بکر صدیق اوّل کس است که بعصم لشکر و دعوت بمقاتله ایشان نمود اگرچه تمام امر بدست حضرت عمر فاروق و حضرت عثمان غنی رضی الله تعالی عنهما اختتام یافت ولی ہر دو شعبه خلافت ابی بکر صدیق رضی اللہ عنہ بودند و اگر گفته شود که مراد بداعی که در آیت ذکر شده رسول صلی اللہ علیہ وسلم میباشد محل نیست زیرا که به شرع من قبل ذالك الميتبجونا ابا می اور دیجی پیش ازین ایشانر ادعوت محاربه کردیم متابعت نکردند و از همین جا است که متخلفین از اعراب در زمان حیات رسول صلی اللہ علیہ وسلم محاربه دمو شدند و اگر مراد بداعی حضرت علی کرم اللہ وجہہ گریند در زمان خلافت شان از برای طلب سلامہ بالخوار متقاتله اتفاق نیفتاده بلکه مقاتله شان برای تحقیق امر امامت و رعایت حقوق آن بودہ پس محقق شد که ہمان داعی که در قرآن کریم است جمان داعی است که اجر حسن با تباع آن و عذاب الیم بمنا فرمانی آن منسوط و یکی از خلفاء ثلاثه است اول واصح و اساس ایشان حضرت ابا بکر صدیق است پس لازم آمد صحیح بودن خلافت آن بر ہر تقدیر و نیز ازین قبیل آیاتیکه دلالت بر فضیلت وصحت خلافت حضرت ابا بکر صدیق است بسیار است درینجا ذکر آنها باعث اطالت میکرد د اگر کسی زیادت وقوف را اراده داشته باشد در کتب تفاسیر و احادیث مراجعت کنند و روایت است که ابو بکر رضی اللہ عنہ در خطبه های خود میفرمودند باین مضمون کجا ست قاضیان نیک روی که بشان خود تکبر میکردند کجاست پادشاہانی که در بنا بر شهرها و قلعه ها و دیوار ہا میشو شیدند کجاست کسانیکه در میدان حرب غلبه می بردند و دلاوری و عبرت حرب را انجام میدادند زمانه ہمگی را مضطرب و پریشان و بلاک نگردانیند و همگی در قبر های تاریک جا نگیر شدند چون حضرت ابابکر رضی اللہ عنہ قتال اہل ردة را اراده و بعد از آن قبال اہل روم را در ضمیر داشت از اهل مکه و باقی مسلمانان طلب نفری و امداد کرده و برایشان نامه نوشت و نامه این بود بسم الله الرحمن الرحیم من عبدالله ابى بكر الى اهل مكة وسائر المؤمنين فاني احمد الله الذى لا اله الا هو واصلى على نبيه محمد صلى الله عليه وسلم اما بعد فاني استنفرت الناس الى الجهاد وقد كتبت