Page 90

فتوحات اسلامی (۷۷) فتح مصر و اسکندریه مرقومه حضرت عمر رضی الله عنه را قرائت کرده بر طبق آن تعمیل کرد- ابن عبد الحکم از هشام ابن ابی رقیه اللخمی روایت کرده اینکه : زمانیکه عمرو شهر مصر را فتح نمود اعلان کرد بر اعوام قبطی که هر کس را گنج باشد و پنهان نماید او را مقتول خواهم نمود عمرو شخصی قبطی موسوم به بطرس که از صعید بوده بر عمرو معرفی نمودند عمرو رسولی نزد او فرستاد تا که در باب گنج مخفیش از وسوال کنند بطرس از داشتن گنج خود منکر شد لهذا اورا محبوس ساختند عمرو از اهالی آنجا پرسیدند که آیا بطرس با کسی مباحثه و مراسله دارد آنها گفتند ماندیدیم که بطرس با وسایل کسی باشد مگر راهب گوشه نشینی که در کوه طور میباشد عمرو شخصی و هنگامی که گشتری بطرس را بیاورد بعد از ان مکتوبی براهب مذکور نوشتند که هر آنچه از بطرس نزد تو است تا دیه نما مهر بطرس را نموده و آن نامه را بدست رسولی داده بسوی راهب فرستادند پس از ان رسول از نزه راهب صندوقچه سربسته را آورد عمرو آنرا کشاده از مین آن صحیفه یافتند شعر برین بود که هر آنچه لزوم دارید از زیر فاسقیه کبیر (حوض کلان) بردارید عمرو چند نفر بموضع مذکور فرستاد آنها سد آب را نموده حوض را از آب ولای تخلیه نمودند و تحت آنرا خفر نموده پنجاه و دو اردب طلای مسکوک یافتند- اردب پیمانه است در مصر مطابق با صیبت و چهار صاع - بعد از ان عمرو سر بطرس را از بدن جدا نمود باقی قبطیان از مشاهده آن حال خوف نمودند که مبادا کسی مخزن مخفیه ما را اطلاع دهد و مانند بطرس از نعمت حیات محروم گردیم بنابران گنجها و دفینه ها خود را بیرون آوردند جلال الدین سیوطی در کتاب حسن المحاضره اختلاف علما را در فتح مصر بیان میکند که آیا بطریق مصالحه بود یا بقهر از لیث بن سعید ابن ابی حبیب شنیده چنین است که تمام مصر بصلح فتح گردید مگر اسکندریه و از عون بن حطان نقل شده که از اهالی قرأمتبعده موسوم بیکی به ام دمین بود- ویحیی بن ایوب خالد بن حمید روایت نموداند که حقتعالی تمام مصر را بطریق صلح بمسلمانان مفتوح ساخت مگر اسکندریه وسه قریه سلطیس وحصیل و بلبیت که معاونین اهالی روم بودند- ابن هبیره گفته شهر مصر بقسم قهر و غلبه بتصرف مسلمانان گردید عبد الرحمن ابن زیاد نیز مانند ابن هبیره ذکر کرده که از مشایخ و بزرگان خود شنیده ام که شهر مصر بدون معاقده بلکه قهرا در تحت استیلای مسلمانان در آمد ابی العالیه میگوید که از عمرو رضی الله عنه شنیده ام که میفرمودند بر زمینی نشسته میباشم از مردم قبطی مصر نه بر من عهد یست و نه عقدی مگر اهالی انطابلس که با آنها معاهده نمودم میبایست که بعهد خود وفا انطابلس شهریست بین اسکندریه و برقہ