Page 635

فتوحات اسلامی جلد دوم (۴۲) گرفتن تتر بغداد را و کشتن خلیفه سنه پنجاه و هفت در قید حیات بود گویا یک سال قریبا بعد از خلیفه زندگی کرده است و بعضی میگویند وزیر مذکور چند روز بعد از خلیفه زنده گی کرد و و از دست تتر با بقتل رسیده بلحاج واقعه را بمفاد خود پندار او غصه مرده و دستهای خود را گزیده و بر خود لعنت نموده است در تاریخ ابن کثیر از شیخ عفیف الدین من بن بقال که یکی از زهاد بود روایت است که میگوید من بمصر بودم و از واقعه بغداد خبر شدم بگریه ل خودان مینمودم و میگفتم خدایا چگونه اینطور قتل عام در بلاد اسلام بعل می اید و حال اینکه دران دیار اطفال مفو اند بهمان شب در خواب دیدم که مردی در دستم کتابی داد و من کتاب را از دست آن گرفته ربانی ذیل را دران خواندم رباعی: دع الاعتراض فما لامرک ولا تحکم فی حرکات الفلک ولا تسئل الله عن فعله فمن خاض لجة بحر هلک ترک کن اعتراض را نیست امر از برای تو درنیست تو الحکم در حرکات فلکی سوال کن خدای را هماتش کسی که درمیان بحر در بالد فر طاست مراد اعتراض که امر از تو نیست ندانی که افلاک در حکم کیست ز فعل خداوند پرسان مکن ببدیا فرو رفت کاف ست جلال سیوطی در حسن المحاضرہ بعد از اینکه این مسئله را ذکر میکند میگوید: گفتم خداوند عادت خود را همیشه جاره میکند مردم وقتی که فساد را از حد متجاوز نمودند و بجرام های خداوند اعتنائی نکردند و محمد در خداوند تجاوز نمودند خداوند علامات را یکی از بعد دیگری بدیشان دانه می نماید و اگر به اینها بند بگیرند ایشانرا بعذابی مبتلا میکند که نتوانند ازان برکران کنند جلال الدین مذکور میگوید در اینسالها علاماتی مثل علامات مقدمه متاری پیدا شده و من از اینها سخت به هراسم خداوند او ما را حفظ فرما و هرگاه در زمانه آن که قرن نهم هجری است همچه اعمال کار فرما باشند و همچه بلائی در اثر معاصی انها را تهدید کند پس بزمانه ما که قرن چهارده و محیط فساد و تجاوزات است خواهد شد پس از خداوند جل جلاله سلامت و حسن استقامت را استرهام می کنم. حضرت ابوبکر صدیق رضی اللہ تعالی عنہ در بعضی خطبه های خود میفرماید: احوال این ات را خداوند اصلاح نمی نماید مگر بآن طریقه که اول آنرا اصلاح فرمودها است. *دوفایده* فایده اول بخصوص استیلا و تترا در بغداد و انقراض دولت بنو العباس خبرهای ماثوره قبل از وقوع آن روایت شده از علی بن عبداله بن عباس رضی اله عنهما روایت شده که میگفت که خلافت نقل می شود تا وقتی که بلج از خراسان آمده خلافت را از انها سلب نماید و معلوم است که امثال این خبر از سر چشمه رای و حدس و یا تخمین نشئت نمیکند بلکه امر بآن حضرت صلی الله علیه وسلم اتکاء نموده از انجمله معجزات نشان محسوب میشود و این سخن که گفته از علی ابن عبدالله بن عباس رضی الله عنهما ماثور است که بسیاری از مورخین که از انجمله یکی ملک موید صاحب ولی