Page 602

فتوحات اسلامی جلد ثانی ( ۹ ) توجه چنگیز خان بر سمرقند پس پاشده شهری‌ها بر ایشان هجوم می‌آوردند تا اینکه از شهر جدا شدند که ناگاه کمین کرده چنگیز در بین شهری‌ها و شهر حایل شده همه آنها را که هفتاد هزار نفر بود بشهادت رسانیدند بقیه سپاه که در شهر بودند با رعایا به خوف و دهشت شده سپاهیان خوارزم میه بتصور اینکه ما هم ترک و از نسل مغول باشیم طالب امان شده دروازه‌ها را گشودند و رعایا هم نتوانستند که مدافعه کنند و مجبوراً با اهل و اموال خود بطرف کفار رفتند چنگیز تا انزان بامطالبه اموال و دواب و اسلحه نموده و ایشان هم بدون مضایقه موجودیت خودها را بان ظالمان تقدیم نمودند چنگیزی‌ها بعد از اخذ اسلحه شمشیر در ایشان گذاشته همه را شهید و خوار خود ساخته اموال و دواب و زنان ایشان را به یغما برده روز چهارم حکم داد که تمامی اهالی شهر اجتماع کنند بعد از اجتماع مردم همان مسایلی اگر در بخارا بکار فرما شده بود درین جا هم کار فرموده از قتل و تاراج ذره فروگذاشت ننمودند داخل شهر شده آن را نهب و تاراج نموده مسجد جامع را سوخته بر دوشیزگان تطاول نموده انواع عذاب‌ها بر مردم چشانیدند و اینواقعه در محرم سنه ۶۱۷ در عقده واقعشده بود خوارزم شاه در مقام خود بجمع عساکر مشغول می‌بود مگر هر دفعه که یکعده عسکر مهیا نموده جانب سمرقند روانه مینمود عساکر آن قبل ازان که به سمرقند برسند مرجعت می‌نمودند یکدفعه ده هزار سوار و دفعه دیگر بیست هزار تهیه نموده فرستاد مگر این قوم که معنويات شان شکسته بود قبل ازان که بنواحی سمرقند برسند مرجعت مینمودند. توجه تاتارها جانب خوارزم شاه و شکست خوردن خوارزم شاه همینکه چنگیز ملعون سمرقند را قبضه نمود بیست هزار سوار بطلب خوارزم شاه فرقه نموده حکم داد که اگر شاه بآسمان هم برود آنرا گرفتار کنید این حصه فوج چنگیز را تا ز مریس و قند ید را یعنی دمبارنده غرب میگویند چه اینها جانب غرب خراسان پویان شدند شهرها تو غل نمودند اینها اولا براه افتاده در پنجاب رسیدند این پنجاب تار تو این و غیر از پنجاب مشهور هند است (مترجم) و در آنجا کشتی که ایشان را از جیحون بگذارد و پدر موجود نبود مجبورا از چوب حوض‌های کلان ساخته و طرف بیرون آن‌را را بپوست گاو پوشیدند که آب در ان نفوذ نکند و اسلحه و اموال خود را در ان حوض‌ها انداخته دابها خود را در جیحون سوق داد سپاهیانرا دم‌های اسپ گرفته در حوض را بر خود بسته بودند اسپ‌ها ایشان‌را با ایشان با حوض‌ها را کش نموده بیکدفعه از جیحون نهر عبور نمودند