Page 246

فتوحات اسلامی (۲۳۳) ذکر غزوہ حثل وغور چه واقعه است گفت که عادت مسلمانان این است که در وقت بازگشتن از غزائیکه میگویند امیرالمؤمنین فرمود تا منادی ندا کرد که امیر اراده غور را دارد فوراً مسلمانان رو براه آورده تا در آنجا رسیده بکر و فر محاربه نموده شانه در رحال و بار کردند مدجون صبح شد بعد از محاربه شدیدی مشرکین شکست خورده مسلمانان بلادشانرا مالک شدند و لشکر ترکان مغلوب مسلمانان گردیده اکثر شانرا اسیر ساختند اسد و مسلمانان همراه بغنیمت بسیار واپس آمدند و در همینسال مسلمه بن عبدالملک از نزدیکتز بره عمار و میان مجازا نموده قیسار به را که شهر مشهور است فتح کرد و نیز در همینسال ابراهیم بن هشام قلعه را از قلعه های روم فتح کرد ابق خاقان ملک روم در سنه مذکور بعضی از شهرهای آذر بایجان محاصره نمود چون حارث بن عمرو طائی خبردار شده مقدمانو و را بوی رسانید و مقاتله نمود چون ترکان پس آینده عقب شانرا گرفت تا از برذعه عبور نمود بعد ابق خاقان رو بوی اورده ثانیا آتش حرب اشتعل گردانید تفری بسیاری از ترکان بقتل رسیده ابق خاقان منهزم گردید در سنه یکصد و ستادین عبدالملک تولید خراسان و عراق را از یکدیگر جدا ساخته هر یک را تحت والی علیحده گردانید پس خراسان تحت ولایت اسد بر آورد و اشرس بن عبدالله سلمی را بران والی گردانید غزواتیکه اشرس سمرقند کرده است بیان خواهد شد انشاء الله تعالی عبد بن عقبه فهری نیز در بحر باهل روم دریا غزا نمود و نیز در همینسال معاویة بن هشام طیبه را که قلعه از قلعه های روم است فتح کرده محاربه مسلمه بن عبدالملک با ترکان از ناحیه از ربایجان انقابیان نمودیم و نیز در سنه مذکور بشر بن صفوان عامل افریقہ بر جزیرۃ صقلیه حمله آورده و غنیمت بسیار برا گرفته جانب قیروان رجوع نمود . ذکر وقایع اشرس بن عبداله سلمی با اهل سمرقند و غیرنا در سنه یکصد و دو اشرس عالمی با جانب سمرقند و دیگر بلاد از ما وراء النهر فرستاد تا دعوت کنند ایشانرا بدین اسلام بر انیکه جزیه از ایشان برداشته شود باینطریق ایشانرا دعوت باسلام کردند اسلام را قبول نموده ایمان آوردند بعد از ان خبر به اشرس رسید که در خراج کسر واقع شده است اشرس به عامل خود نوشت که جزیه را از کسی ندارد تا معلوم نشود که ایمانش از دل است یا از جهت دفع جزیه هر کدام شان که ختنه میکنند و اقامت فرایض می نمایند و قرآن میخواند از دادن جزیه آزاد باشند و الا جزیه را بدهد اشرس آن عامل را معزول ساخته این تانی را مقرر نموده از برای اشرس نوشت که اهل سمرقند اسلام آوردند و مساجد بنا کردند اشرس بواب نوشت که با وجود ایمان جزیه را از ایشان وضع ننمای چون اهل سمرقند از این امر مطلع شدند در موضعیکہ سفت فرسنگ از شهر دور بود رفته اراده مقاتله را نمودند پس اشرس مسراج را از ایشان داشت جوع خاطر جمع شده واپس آمدند ایشانرا محبوس ساخته به انواع عذاب و احتقار جامه های ایشانرا دریده و کربند های شانرا بر گردنهای شان بسته در کوچه و بازار گشان میکرد ایندند تا جزیه را کاملا از مسلمانان اخذ نمودند بعد از این واقعه اهل سغد و بخارا کافر شدند