Page 195

( ۱۸۲ ) فتوحات اسلامی غزوه بلاد سوس قایع افریقه مسلمانان بسیاراند که با مایان معاهده دارند و فریب دادن شان خوب نیست و مبادا انجر با مایان مقاتله کنند و آنها در عقب ما بیایند و چون به ممش فرو دآئیم از مسلمانها درامان می باشیم و با یان همراه و زبیر مقاتله می نمائیم واگر بایان ظفر یافتیم و غالب شدیم عقب گیری انها را تا قیروان می نمائیم و بیخ آنها را از افریقیه می کشیم و هر گاه آنها بر مایان غالب شدند از دست شان بکوهستانها میرویم و نجات می یابیم قوم آن این مصلحت او را پسندیدند و بولایت ممش رفت چون این خبر بر زبیر رسید داخل قیروان نشده سه روز در نواحی آن اقامت نمود تا اینکه از کسالت و ماندگی سفر راحت یافت و بعد ازان در طلب کسیله روان گردید چون به کسیله نزدیک شد اصحاب خود را آماده و مهیا نموده سوار شد تا اینکه هر دو لشکر مقابل شده مقاتله سخت گردید و از طرفین بسیار کشته شد تا اینکه مردمان از حیات خود نا امید شدند و اتش کارزار تا اخر روز شعله ور بود تا خدا وند کریم از فضل عمیم خود مسلمانها را فتح و نصرت کرامت فرموده کسیله و اصحاب آن مغلوب و منکوب گردیدند کسیله با جماعتی از کلانهای اصحاب در بولایت ممش کشته شدند و مسلمانها عقب گیری روم و بربر نموده آنها را شکست داده هر کدام را که می یافتند بقتل میرسانیدند تا اینکه بر بر و روم با کوه خود متفرق شدند و زبیر به قیروان مراجعت نمود و بعد ازان آگاه شد که در افریقیه یک مملکت بزرگ دیگر هم هست لہذا از هیره اقامت قیروانرا ترک نموده فرمود که من کر حمت خود را تجها فی سبیل الله بمیان بسته ام و هرگاه در اینجا اقامت نمایم مبادا میل محبت دنیا مرا هلاک کند چون زبیر عابد زمان و زاہد دوران بود و اہالی قیروان از خوف دشمن در امان بودد چیزی لشکر بر اقیروان گذاشته با لشکر بسیاری اراده مصر نمود در اینوقت چون خبر رفتن زبیر از برقه بسوی افریقیه بجهة مقاتله کسیله در قسطنطنیه برومیان رسید رومیان ولایت برقه را فارغ و خالی دانسته فرصت را غنیمت شمردند با کشتی های بسیار و قوت بیشمار بخود از جزیره صقلیه خروج کرده بر برقه هجوم نموده غارت کردند و روزیکه زبیر از افریقیه متوجه برقه یشند در همین روز رومیان برقه را قتل و غارت میکردند چون این خبر بر هبیر رسید بر لشکر خود امر نمود کہ بسرعت به مقاتله شان روان گردند خود او با کسان خود کوچ نمود و مسلمانها چون رومیانرا دیدند که نفری و لشکری بسیار دارند بز ہیر استغاثه نمودند و زبیر چون رجوع از کارزار را قوام دید ناچار شده مقاتله نموده کار بر مسلمانان سخت گردید و کارزار بزرگ شد رو میان بر ایشان غالب شدند و زبیر و اصحاب او را بقتل رسانید و حتی کسی از ایشان نجات نیافت و روان با غنایم بسیار بقسطنطنیه واپس رفتند و عبد الملک بن مروان داران حین وحشت اثر قتل زبیر را شنیدند بسامعت آنگوار آمد و ابی بعضی که همراه حضرت این زیر سوال خون و بعد از قتل بر او اجتماع مسلمانها برای لشکر کشی بفرصت در متون کوهها امید ماندن و خروج صقلیه از جزایر مغرب شمالی افریقہ ہے