Page 193

فتوحات اسلامی (۱۸۰) غزوه بلاد سوسش قایع اوقیہ آنها را بجز خداوند دیگری نمیداند و آنها کافر و بولایت سوس ادنی میباشند ولیکن داخل افریقا نشده اند و در کار زار بسیار جرار میباشند حضرت عقبہ چون این مضمون اشنید بمقاتلہ آنها بسوئے محیط مغرب الخز ائشت رفته تا با بتدای بر بر رسیده بجماعت بسیار محطی ملے کرده مقاتله کرد و نفری بسیار از آنها کشت حضرت عقبة سواراں درا جمیع مواضع که آنها گریخته بودند فرستاد و خود آن فت تا اینکه بوهش تمامی و مردم بربر را و جمع آوری نمودند جماعتی را که عدداً آن از شماره بیرون بود حضرت عقبه با نهار رسیده مقاتلہ نمود تا آنکه از کشتن با مان آمدند و بتوفیق خداوند عالم جل جلاله همه را شکست داده غنایم بسیار و اسیرهای بیشمار گرفت بعد از ان مالیان رفته دریای محیط را دید عاز سر عجز و نیاز بدرگاه حضرت پیے د بنده نواز التجائمی و کمدای خداوند اگر این دریا مانع نپشو د البتہ میرفتم و در راه تو با کفار مجاهده میکردم و بعد ازان باز گردید روم و بربر که در بین راه بودند از خوف آن گریختند حضرت عقبہ ہموضعی رسید که امروز ماء الفرس مهور است و در انجا فرود آمد چون آب بهمراه خود نداشت مردمان را سختی تشنگی غالب شده بدهم که در معرض هلاک رسیدند حضرت عقبه دوگانه از برای خدا وند یگانه گذارده دست دعا بر داشت در این حال اسب سواری حضرت عقبہ رضی الله تعالی عنہ زمین را بدست خود کاوید و از پنهای با مر خدا وند کریم چشمه آب خوشگوار روان گردید گاهی رسنگ چشمه آب آور دیئے گاهی ز آب چشمه کند سنگ ذره سا بعد حضرت عقبہ رح در میان مردمان آواز نمود که ای مردمان حفر نمائید حوض های بسیار و بیائید از این آبهای خوشگوار و آن چشمه را ماء الفرس نام نهادند یعنی آبی که بکاویدن سم اسب بقدرت کاطہ خدا وند متعال از زمین برآمده چون حضرت عقبه بطبہ رسید بین طبنه و قیروان مدت ہشت روز مسافت بود امیرکر اصحاب خود را که پیش شوه فوج فوج تا اینکه احدی باقی نماند و عقبه باشند بآن چیر یکه از خداون جل جلالہ نایل شدند و حضرت عقبه جمعیت نفری اندک بجانب تهوز ا رفت تا اہالی شهر را نظر نماید که با وی چه معامله میکنند رومیان او را بالشکری اندک دیدند طمع ورزی نموده در وازه های شهر و حصار را بسته آغاز دشنام و مقاتله کردند حضرت عقبہ آنهارا بدین سلام دعوت می نمود و آنها اجابت نمی کردند و رومیان شخصی را از جانب خود بوی کسیلہ بن کرم بر بری فرستادند تا بطریق سرعت بمقاتلہ حضرت عقبہ رضی الله تعالی عنہ حاضر شود آن هم مبادرت کرده و کسیله مذکور که از اکابر بر بر بود پیش از حضرت عقبه در زمان ا مارت ابی المهاجر با افریقیه اسلام آورده بود و اسلام او پسندیده و نیکو گردیده والی المهاجر را مصاحبت نموده بود بنابران چون ولایت چہ حضرت عقبه رسید ابوالمهاجر کسیلہ را محیط مغربیت در ساحل دریای مغرب مقابل جزیره خضرا وموم مالیان شهریست در اقصی مغرب ۴۰ میل با طنجه دور است و بطرف افریقیه تهو را کجذب دوام مهورا اسم درختی در افریقہ معلوموم