Page 192

فتوحات اسلامی (۱۷۹) ذکر غزا و بلاد سوس و وقایع افریقه مقرر نمود و اهالی کابل عذر نموده نقض عهد کردند و ابا عبیده ابن زیاد را اسیر کردند بعد ازان یزید بن زیاد با لشکری خود بهر اهشان مقاتله نمود مسلمانان مغلوب شده بسیار مقتول گردیدند چون این خبر وحشت اثر بسلم بن زیاد رسید فی الحال طلحه بن عبید الخزاعی را که موسوم به طلحہ است بود فرستاد پانصد ہزار درہم فدیہ دادہ ابا عبیدہ بن زیاد را رها نمود و طلحہ موصوف از کابل بسمتستان بطرفی والی بودن رفت و اموال بسیار که آورده شده بزر داران خود میداد بسبتان وفات نمود و در مدح این والی گفته که رحم کند خدا و ند جل جلاله بزرگی را که سبتان دفن کرده اند که این یک طلحه طلحہ است ذکر غزا نمودن عقبه بن نافع به بلاد سوس و بیان بسیاری قلایع افریقیه در سال شصت و دو حضرت عقبه بن نافع رضی الله تعالی عنہ لشکر را با اموال واولاد خود در ولایت قیروان گذاشت و در آنولا زہیر بن قیس بلوی را خلیفه گذاشته و اولاد خوا جمع کرده و برایشان گفت که من نفس خود را بخدائی عزو جل فروخته ام و پیوسته مجاهده می نمایم بهراه انانکه بخداوند کافره باشند و اولاد خود را با نچه بعد ازین کرده میشود وصیت نمود و بهر اه لشکر بزرگی رفت تا اینکه داخل شد بشہر با غایه را که جماعت بزرگی از اهالی روم در آن شهر جمع شده بودند و بهمراه آن مقاتلہ سخت نمودہ ۔ عقبه انها را شکست داد و کشته شد از رومیان کشته های فاحش و اموال بسیاری را غنیمت گرفت و جماعت شکست خورد و داخل شهر شدند و عقبہ انہا را محاصرہ نمود بعد ازان چون آن شهر بروی فتح گردیده به بلاد زات که شهرهای فراخ و قریہ های بسیار بود رفت وحضرت عقبہ قصد شهرار بہ کہ شہر کلانی بود نمود و اهالی آنشهر که رومیان و نصرانیان بودند ایشانرا از دخول شهر منع نمودند و بعضی از ان بکوه ها گریخته و مسلمانان و مرد مان شهر چند مرتبہ مقاتلہ کردند با وجود آن نصرانہا مغلوب شدند و شکست خوردند و بسیاری سواران شان مقتول شدند وحضرت عقبه کوچیده بولایت (تاہرت) رفت چون این خبر بر و میان رسید رومیان از مردمان بربر استعانت خواسته آنها هم اجابت نموده رومیانرا نصرت دادند و جماعت کثیری اجتماع نموده مقاتله سخت نمودند چنانچه از بسیاری دشمن کار بر مسلمانان سخت گردید حضرت خداوند کریم بمضمون کلام قدیم خود که والله یؤید بنصره من یشاء مسلما فتح ونصرت کرامت فرمودہ رومیان و بربر ہا را شکست داشته و شمشیر های خون ریز خود بسیاری آنها را کشته اموال واسلحه انها را غنیمت گرفتند بعد ازان حضرت عقبہ رضه رفت بولایت طنجه فرود آمد و در میان راه بلیان نام سرهنگی از اهالی روم با عقبہ ملاقات نموده برای عقبہ ہدیہ بسیار خوبی اورد حسب الحکم آن فروه آمد حضرت عقبه از اشخص احوال اندلس را پرسید که بحریر بزرگ گردانید بعد ازان از احوال بربر پرسید در جواب گفت که کفری بر بر بسیار است که شماره نوشته بحسب شهرت تاریخ افا غنه پسر بته است و بعضی از مورخین نام سبره در تاریخ نامیده اند واین هم مکتوب شد که در کجائی است تا حال در کتب تواریخ دریافت نشده است که ایا همو پسر بته که شهرت دارد است یابین سبزه شخص دیگری بوده خدا عالم بواقع است نقل محقر ا را بونیم