Page 105

فتوحات اسلامی (۹۲) بیان خبر قادسیه تقسیم نمود و مدت یکماه در قادسیه مکث کرد در ظرف این مدت کسى از اهل فارس نزد ایشان نیامد و سعدمه اطراف را بسیار غارت نموده غنایم کثیری بدست می‌آوردند بنا بران عیش و عشرت در لشکر مسلمین گردید بعضی مسلمانان که همراه سعد بودند اقوام اورا که در یمن عسکر بودند به نزد حجاج بن یوسف صفت مینمودند که ما در دنیا اقوم سعد زاهدتر و شدید البغض تر ندیدیم و آنها نیکوکار و متقی بودند و در بین شان که دلی کم جرأت و غدار پیدا نمی شود - القصه مردم سواد بجانب یزدجرد خبر فرستاد استغاثه نمودند و او را از دخول اعراب بقادسیه اعلام کردند اظهار نمودند که کاری نمانده که اعراب نکرده باشند عرصه بین خود و فرات را خرب ساخته اند طعام ما و چهار پایان را نهیب و غارت نمودند و به این مضمون مکتوب فرستادند که اگر بتعجیل بما امداد ننمائی بسته رضاء خود را بایشان میسپاریم امروز ما در وادی هلاکت سرگردانیم ازین قبیل بیانات نمودند تا که یزدجرد در امر فرستادن عسکر بر مسلمانان تهیجا آورد لهذا یزدجرد بر اثر استغاثه شان رستم را طلبیده گفت تو امروز یکی از پهلوانان و سوار کاران بوده مصایبی که بر اهل فارس از دست عرب حاصل گردید نیز مشاهده نمودی اکنون اراده دارم که ترا بمقاتله مسلمانان بفرستم رستم گفته او را گوش داده گفت میخواهم مرا بجنگ نفرستی چراکه عرب همیشه اینگر تره مانند تازمانیکه من بمقابله شان نرفته باشم شاید دولت ما مصئون و محفوظ بماند و خداوند شرایشان برگرداند محقق است که تامل کردن در بعضی مواضع بهتر است از ظفر و دوراندیشی نافع‌تر از تعجیل و مقاتله نمودن با لشکر بعدت که مفیدتر است از یکبار شکست خوردن و متهور رفتار بر دشمنان دشوارتر است یزدجرد از رای رستم ابا ورزید رستم باز دوباره شروع بگفتار کرده گفت من از ناچاری خود بعظمت و ستایش نمودم در صورت داشتن چاره هرگز بجوآب تکلم نمی‌کردم حالا ترا بخداوند سوگند میدهم که مرا واگذار شو که با لشکر خود باشم جالینوس با لقو است اگر فتح کردید مقصود حاصل والا شخصی بگیری اصغر هستم تازمانیکه چاره بامحکم گردد در انوقت گردشانرا گرفته پراکنده میکنم تا من شکست نخورده ام همیشه در اهل فارس امید است یزدجرد سخنان او را قبول کرده امر خروجش را فرمان داد بنابران رستم با لشکر خود خارج شده لشکرگاه را در ساباط تعین نمود جالینوس را با چهل هزار بر مقدم جیش و خود او بهمرا هشتاد هزار و ساقه لشکری بیست هزار که جمله یکصد و بیست هزار بودند خارج شدند سعد از استماع مقدار لشکرشان بجانب امیر المومنین عمر رضی الله عنه مکتوب