Page 1008

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۱۵) در سیرت حضرت عمر رضی اللہ تعالی عنہ سبب او تفرق گردانیده از یکدیگر حق و باطل را و عبدالله بن مسعود میفرماید که چون حضرت عمر وفات نمود نه عشر علم از دنیا برفت و یک عشر ازان باقی ماند و اگر علم او را در یک کفه میزان گذارند و علم جمیع زنده ها را در کفه دیگر میزان نهند علم او بر علم همه ترجیح دارد گفته شد که چنین میگویی و حال که جمله صحابه حیات دارند چگونه علم وی بر علم جمیع صحابه زیاده است عبد الله فرمود که من علم فتوا و احکام شرعی را اراده ندارم علم بذات وصفات خداوند را اراده دارم و او بدین علم بر همه فوقیت داشت و امام محمد غزالی رحمة الله علیه در احیاء العلوم میفرماید که مشهور شد که عمر رضی الله عنه بواسطه سیاست او بود و فضل و بزرگی بواسطه علم بالله بود چون وفات یافت نه حصه علم بالله برفت و قصد وی در ولایت و عدل و شفقت نمودن بر خلق خدا و نزدیک گردانیدن خود را بخداوند بود و روایت شده است از علی بن ابی طالب رضی الله عنه که هجرت نکرد کسی از مکه بمدینه مگر پنهانی غیر از عمر رضی الله عنه چون اراده هجرت نمود شمشیر خود را در گردن خود قلاده نمود و کمان خود را برداشت و تیرها در دست گرفت و آمد بحرم کعبه و اشراف قریش باطراف خانه کعبه بودند طواف نمود دو رکعت نماز بمقام حضرت ابراهیم ادا نمود بعد ازان آمد در جماعتی هائی که قریش جا به جا نشسته بودند فرمود شاهَتِ الْوُجُوه معنی آنکه پراکنده باد رو یهای شما هر کس اراده دارد که مادر او بنا بودن او گریه کند و فرزند او یتیم گردد و عیال او بیوه شود در پس این وادی بیاید و من را ملاقات کند کسی جرأت ننمود که عقب او رود سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه میفرماید که من دانستم که فضل و بزرگی حضرت عمر بر ما یان بجهته این بود که او از مایان زاهدتر بود در دنیا و روایت کرده است بخاری از ابی سعید الخدری فرمود شنیدم رسول خدا را صلی الله علیه و سلم که میفرمودند بدین مضمون در خواب دیدم اشخاصی را که پیراهن ها پوشیده داشتند بعضی پیراهن های ایشان کوتاه