{"book":"adl1163","page":1008,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۱۵) در سیرت حضرت عمر رضی اللہ تعالی عنہ\n\nسبب او تفرق گردانیده از یکدیگر حق و باطل را و عبدالله بن\nمسعود میفرماید که چون حضرت عمر وفات نمود نه عشر علم از دنیا برفت\nو یک عشر ازان باقی ماند و اگر علم او را در یک کفه میزان گذارند\nو علم جمیع زنده ها را در کفه دیگر میزان نهند علم او بر علم همه ترجیح\nدارد گفته شد که چنین میگویی و حال که جمله صحابه حیات دارند\nچگونه علم وی بر علم جمیع صحابه زیاده است عبد الله فرمود که من علم\nفتوا و احکام شرعی را اراده ندارم علم بذات وصفات خداوند\nرا اراده دارم و او بدین علم بر همه فوقیت داشت و امام محمد\nغزالی رحمة الله علیه در احیاء العلوم میفرماید که مشهور شد که\nعمر رضی الله عنه بواسطه سیاست او بود و فضل و بزرگی بواسطه\nعلم بالله بود چون وفات یافت نه حصه علم بالله برفت و قصد\nوی در ولایت و عدل و شفقت نمودن بر خلق خدا و نزدیک\nگردانیدن خود را بخداوند بود و روایت شده است از علی بن\nابی طالب رضی الله عنه که هجرت نکرد کسی از مکه بمدینه مگر پنهانی\nغیر از عمر رضی الله عنه چون اراده هجرت نمود شمشیر خود را در گردن\nخود قلاده نمود و کمان خود را برداشت و تیرها در دست گرفت و\nآمد بحرم کعبه و اشراف قریش باطراف خانه کعبه بودند طواف\nنمود دو رکعت نماز بمقام حضرت ابراهیم ادا نمود بعد ازان\nآمد در جماعتی هائی که قریش جا به جا نشسته بودند فرمود\nشاهَتِ الْوُجُوه معنی آنکه پراکنده باد رو یهای شما هر کس اراده\nدارد که مادر او بنا بودن او گریه کند و فرزند او یتیم گردد و عیال\nاو بیوه شود در پس این وادی بیاید و من را ملاقات کند کسی\nجرأت ننمود که عقب او رود سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه\nمیفرماید که من دانستم که فضل و بزرگی حضرت عمر بر ما یان بجهته\nاین بود که او از مایان زاهدتر بود در دنیا و روایت کرده است بخاری\nاز ابی سعید الخدری فرمود شنیدم رسول خدا را صلی الله\nعلیه و سلم که میفرمودند بدین مضمون در خواب دیدم اشخاصی را\nکه پیراهن ها پوشیده داشتند بعضی پیراهن های ایشان کوتاه","chars":1717,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/01008.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/1008","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/1008","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}