Page 812

صفحه ( ٥٧ ) سال اول ـ مجلۀ کابل شماره ( ۱۲ ) گردیش ، زبان سیاه پوشها با آنکه تحقیقات عمیق علمی نشده عجالته بشاخهٔ السنهٔ هندی آریائی منسوب است . وایگلی ها بزبانی تکلم میکنند که از لسان سیاه پوشها و پریسنیگلی ها جدا ومتمایزاست . پریسنیگلی ها درهمه اوضاع تقریباً با سیاه پوشها و وایگلی ها اختلاف دارند ، وا گرچه در سلحشوری از آنها کمتر استند ولی در زحمت کشی و قوت تحمل ممتاز میباشند . زبانهای باورستان چنانیکه گفتیم بعلاوه محاورهای مختلفه پنجم ار دسته تقسیم میشود چترالی یا خووار ، زبان سیاه پوشها که بسیار مروج است ، زبان وای و پریسون. اهالی میگویند که زبان وای را بچه ها هم یاد گرفته میتوانند ، امازبان پریسون را تا کسی در آن منطقه تولد نشده باشد یاد گرفته نمیتواند . راجع بتاریخ ولایت بلورستان بایستی بگوئیم سخت تاريك ومجهول است، روایات وطنی اینها در پرده های اساطیری و آمیخته باقصص پریهای قشنگ وعفاریت خشن است ، معہذا تا اندازه بس مختصری از صفحات تواریخ میتوان در ینموضوع معلوماتی بدست آورد ، در تاریخهای مسلمین نسبته بطور و ضوح اولین ذکری که راجع باین ولایت شده همان تاریخ تیمور کور کان است ، بابرنیز در ترك خود اسمی از اهالی بلورستان میبرد ، و آئین اکبری گاهی از اینها یادی مینماید . شرف الدین هم در جلد ٢ کتاب خود از زبان اهالی بلو رستان ذکری کرده میگوید لسان آنها نه بتورکی وهندی ونه بفارسی شباهتی دارد . ازفرنگیها اولین کسی که دست باین کارزد سردبلیولوک هارت Sir W Lockhart است مشارالیه در ٨٦ ـ ١٨٨٥ باوفد مخصوصی بغرض معاینه درهای هند و کوهزیمت نموده وتا حصص فوقانی وادی باشگل در بلورستان غربی رفته توانست ، بعدها ببلورستان شرقی (چترال ) عودت نمود . ما ژورتینر MajorTanor نیزکوشش نمود که براه جلال آباد به نورستان داخل شود ، ولی بعلت بیماری ناکام ماند.