{"book":"adl0986","page":812,"text":"صفحه ( ٥٧ )\nسال اول ـ مجلۀ کابل\nشماره ( ۱۲ )\nگردیش ، زبان سیاه پوشها با آنکه تحقیقات عمیق علمی نشده عجالته بشاخهٔ\nالسنهٔ هندی آریائی منسوب است . وایگلی ها بزبانی تکلم میکنند\nکه از لسان سیاه پوشها و پریسنیگلی ها جدا ومتمایزاست . پریسنیگلی ها درهمه\nاوضاع تقریباً با سیاه پوشها و وایگلی ها اختلاف دارند ، وا گرچه در سلحشوری\nاز آنها کمتر استند ولی در زحمت کشی و قوت تحمل ممتاز میباشند . زبانهای\nباورستان چنانیکه گفتیم بعلاوه محاورهای مختلفه پنجم ار دسته تقسیم میشود\nچترالی یا خووار ، زبان سیاه پوشها که بسیار مروج است ، زبان وای و پریسون.\nاهالی میگویند که زبان وای را بچه ها هم یاد گرفته میتوانند ، امازبان پریسون را\nتا کسی در آن منطقه تولد نشده باشد یاد گرفته نمیتواند .\nراجع بتاریخ ولایت بلورستان بایستی بگوئیم سخت تاريك ومجهول است،\nروایات وطنی اینها در پرده های اساطیری و آمیخته باقصص پریهای قشنگ\nوعفاریت خشن است ، معہذا تا اندازه بس مختصری از صفحات تواریخ میتوان\nدر ینموضوع معلوماتی بدست آورد ، در تاریخهای مسلمین نسبته بطور و ضوح\nاولین ذکری که راجع باین ولایت شده همان تاریخ تیمور کور کان است ، بابرنیز\nدر ترك خود اسمی از اهالی بلورستان میبرد ، و آئین اکبری گاهی از اینها\nیادی مینماید . شرف الدین هم در جلد ٢ کتاب خود از زبان اهالی بلو رستان\nذکری کرده میگوید لسان آنها نه بتورکی وهندی ونه بفارسی شباهتی دارد . ازفرنگیها\nاولین کسی که دست باین کارزد سردبلیولوک هارت Sir W Lockhart است\nمشارالیه در ٨٦ ـ ١٨٨٥ باوفد مخصوصی بغرض معاینه درهای هند و کوهزیمت\nنموده وتا حصص فوقانی وادی باشگل در بلورستان غربی رفته توانست ، بعدها\nببلورستان شرقی (چترال ) عودت نمود . ما ژورتینر MajorTanor نیزکوشش\nنمود که براه جلال آباد به نورستان داخل شود ، ولی بعلت بیماری ناکام ماند.","chars":1558,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00812.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/812","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/812","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}