Page image — the source of record
Machine transcription
صفحۀ (٥٣) سال اول - مجلۀ کابل شمارۀ (٩)
در سطور پیشتر راجع به وجه تسمیۀ پختون و پختانه شمه نوشتیم ، معهذا با ادق
فهمید مرور زمان واصطلاحات طوایف داخلی افغانستان و اجانب ، اسامی متعددی
در مورد پختانه ها مستعمل و مصطلح ساخت ، چنانیکه هندو ها سرزمین پختانه را
( روه ) نامیدند ، و روه در لغت ایشان مفهوم کوه را ظاهر مینمود ، پس پختانه ها
به روهیله موسوم شدند ، اجانب هم بعضاً پختانه هارا مطابق اصطلاح هندو ها
رو هیله گفتند ، در مطالعات تاریخهای هندوستان باین اسم بسیار بر میخوریم
انسکلوپیدی اسلامی بر تیا نیا نیز گوید :- « مهاجرین افغان که از افغانستان در
هند رفتند وقسماً در وادی گنگ ساکن گردیدند ، به روهیله موسوم شده و این
اسم را به ایالت خود شان ( روهل خند ) دادند . » با اینمراتب اسم روهیله عمومیت
نیافته و در مفهوم خاص باقی ماند . اما اسم پتهان که از قرن شانزده عیسوی بین
محررین ظاهر ، و در مورد پختانه ها مستعمل گردیده ، قبلا اسم قبیله وی یکی
از قبایل پختانه ها بوده ، و مشتق از اسم بتان و پتی که از شعبۀ های بزرگ پختانه
است ، میباشد. در هندوستان کلمۀ پتهان نسبۀ عمومیت پیدا کرد ، زیرا تحریف
هندی کلمۀ پختانه و پښتانه نیز پتهان گردید .
اسم افغان با آنکه خیلی در قدیم استعمال شده معهذا گاهی در مورد نژاد
و یا عموم طوایف پختانه اطلاق نگردیده است ، نام افغان مثل اسامی سوری ،
غوری ، لودی ، خلجی وغیره در اوایل تنها نام قبیله وی بوده و بعد ها اسم
ادبی گردیده است ، چنانیکه در آغاز فتوحات عرب در ضمن اسمای طوایف
افغانستان در غور از قبیل سوری و غوری کاهی از قبایلی بنام بنی افغان
نیز در تاریخهای مسلمین ذکری شده ، و از انجمله بود قیس افغان که در حجاز
رفته مسلمان و موسوم به عبدالرشید گردید و در دعوت خود بغور مجاهدات زیادی
در راه نشر اسلام نمود ، ازان بعد غالباً اهالی خود را بفامیل او منسوب نموده
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.