Page 476

صفحه ( ١٠ ) سال اول ـ مجلۀ كابل شمارۀ ( ٨ ) بملكات فاضله و خصايل حمیده خیلی قوی وزاید از کفایت است : چه وقتاً که انسان عظمت مقام عقلانی و قوۀ بزرگ اراده وتصميمات خودش را در کارهای سایره ، از قبیل اختراعات وكشفيات وغيره بسنجد البته سهل است که برای معتاد شدن بیکعده ملكات وخصايل خوب تصمیم گرفته و فکر وخیالات خود را باین اعتیاد مجبور ومانوس بسازد عادت يك عامل بزرگ و مؤثريست که جلو ارادات انسانی بهر طرفی که میل داشته باشد میکشاند ، وقتاً که انسان خصل خوب وشایسته را اعتياد ومشق مینماید ، البته عادات همیشه ارادات و اعمال او را بطرفی خوبی سوق میکند ، ولی در اول وهله عادت را بمقصد جلوداری اعمال صالحه و ملکات فاضله جز بعزم و تصميم تسخير كردن ممكن نمیشود یعنی شخص معتاد بافیون که تقلیل آنرا مایل باشد تا تصمیم نکند که از مقدار گذشته کمتر باید استعمال نماید البته باين عمل معتاد شده نخواهد توانست . عزم و تصميم قطعی ولايتزلزل خصايل خوب وملكات فاضله را در عادات تمرکز داده ومطبع آن میگرداند ! مثلاً انسان تصمیم مینماید که هیچگاه زبانرا بدشنام ومذمت معتاد نخواهد کرد ! و بمقصد نفاق انگیزی بین همنوعان وسیله قرار نخواهد گرفت ! و گوش را بشنیدن الفاظ بی فایده وسخن چینی حاضر نمی نماید ! و دست را بحق غير يا اذيت نوع دراز نمیکند ! چه این چیزها همه مغاير اخلاق وبرخلاف اوامر وجدانی و مضر شرافت انسانی است ! پس آنرا مرتکب نمیشود بلکه هر زمان ازین افعال نفرتی در خیال و ضمیر خود می پروراند ، البته رفته رفته بايك تصميم و ثباتی درین راه ، این ملکات جزو عادت وی قرار گرفته ، اعمال ناخوبی را مرتکب نخواهد شد !