Page 40

صفحه (۳۳) سال اول ـ مجلۀ کابل شماره (اول) بیضوی از جامع التواریخ نقل مینماید که قبل از حرکت این رباعی را بقاضی القضات غزنی فرستاد . اعضای ممالك جهان را بدنم ـ جوینده خصم خویش و لشکر شکنم گر غزنین را ز بیخ و بن بر نکنم ـ پس من نه حسین ابن حسین حسنم اضافه برین در صفحهٔ ١٥٨ حواشی چهار مقاله چند بیت آتی را که از شاهکارهای فصاحت زبان است از طبقات ناصری که در تمام وقایع غزنی حاضر و ملتزم رکاب این سلطان بوده است با عین واقعه نقل می نماید : پس از فتح و گرفتن آن شهر معظم یک هفته دیگر هم بعزا داری دو برادر مشغول شد و صندوق های برادران را بنور برد و چون بفیروز کوه رسید و خاطرش از انتقام خون دو برادر بیاسود این قطعه را بگفت و مطربان را فرمود تا در عمل مزامیر در آوردند و بعشرت و نشاط مشغول گردید : آنم که هست فخر ز عدلم زمانه را آنم که هست جور ز عدلم خزانه را انگشت دست خویش بدندان کنند عدو چون برزه کمان نهم انگشت وانه را بهرام شه بکینه من چون کمان کشید کندم به کینه از کمر او کنانه را پشتی خصم گرچه همه رای ورانه بود کردم بگرز خورد سر رای ورانه را (۱) کین توختن بتيغ در آموختم کنون شاهان روز گار و ملوک زمانه را ای مطرب بدیع چو فارغ شدم ز جنگ بر گوی قول را و بیار آن ترانه را دولت چو بر کشید نشاید فرو گذاشت قول مغنی و می صاف مغانه را بعد ازان حمد الله مستوفی در تاریخ گزیده خود که از یاد گار های قرن هفتم هجری است فقط اشاره بلطافت طبع این پادشاه مینماید بدون آنکه اشعار او را حفظ کند ، چنانچه مینگارد : پادشاه عاقل کار دان لطیف طبع بود برادر زاده خود غیاث الدین محمد را در غزنین نیابت داد و بر خود هری را (۱) مراد از راجه و رانی هند است .