Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه (٤٨) سال اول - مجله کابل شماره (٥)
بلاد مشهوره گوزکان را بخاک سیاه برابر کردند ، شهر بزرگ مرو را در سال ۱۲۲۲ مسیحی از روی روزگار برداشتند مورخین تعداد مقتولین مرو را هفتصد هزار نفر ذکر میکنند ، کتابخانه ها ، مدارس ، جوامع ، علماء ، حكما ، شعرای بلخ و مرو و سائر شهرهای باختر که نظیری در اسیای وسطی نداشتند همه خاک شدند و برباد رفتند ، ازان ببعد دیگر ولایت باختر نتوانست در صحنه جهان قامت علم نماید .
بعد از مرگ چنگیز خان رود آمون سرحد بین اولاد هلاکوخان (شاهان فارس) و چغتای خان (شاهان ماوراءالنهر) اعلام شد ، ولی خوانین چغتای این سرحد را بهم زده در قرن سیزده مسیحی در بلخ و ولایات مجاور استحکام یافته بودند ازان پس تا ظهور امیر تیمور کورگان ولایت باختر جزو ممالك ویرانه چغتائیان وحشی بشمار رفت .
در قرنهای شانزده و هفده عیسوی منازعات باهمی امرای ازبک و بخارا و مغولهای کبیر هند و شاهان فارس ولایت باختر را در حالت اضطراب و کشمکش های مختلفه و آشفته ئی نگهداشت . تا اینکه در قرن هجده میلادی موسس بزرگ دولت جديد التأسيس افغانستان احمد شاه بابای مشهو ظهور کرده و تمام ولایت باختر را از تخارستان گرفته تا مرگیانا و مرو بمملکت افغانستان به پیوست . ولی در عین حال ازبک ها در ولایات شرقی و غربی بلخ سکونت اختیار نموده بودند و نمونه امرای كوچك آنها تا قرن نوزده میلادی در شهرهای شبرغان ، سرپل ، میمنه ، اندخوی ، موجود بوده و در همان قرن بکلی محو و معدوم گردیدند .
در قرن ۱۹ فارسی ها هرات را محاصره کردند در نتیجه اگر چه شکست فاحشی خوردند ولی مشغولیت هرات با آنها فرصتی بدست خوانین خیوا داد که وادی
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.