Machine transcription
( صفحه ۱۱۸ ) کابل ( شماره چهار و پنجم )
موزه برتانیه و دارالفنون ميونك و ندوةالعلماء لکنؤ و کتابخانه سعيديه حيدر آباد موجود و مصنف نام خود را درین کتاب چنین ذکر میکند : عطاء الله رشید ابن احمد نادر . در آغاز رساله این بیت است :
اول ز ستایش الهی گویم پس نعت رسول او کماهی گویم
بگمان من بیت فوق ؛ جواب از بیت فیضی است که در آغاز ترجمه لیلاوتی آورده لیلاوتی هم کتابی مشهور در علم حساب که فیضی در عهد جلال الدین اکبر آنرا ترجمه نموده . بیت فیضی که سراسر تملق است این است :
اول زثنای پادشاهی گویم وانگه ز ستایش الهی گویم
گویا رشیدی از همین بیت فیضی استقبال کرده که میگوید : -
اول ز ستایش الهی گویم پس نعت رسول او کماهی گویم
نسخه ندوةالعلماء لکنؤ و نسخه کتاب خانه سعیدیه اکبر آباد را ملاحظه کرده ام . دیباچه اش این است :
« اما بعد میگوید بنده محتاج بخداوند قادر عطاء الله رشیدی ابن احمد نادر که به توفیق الهی در سنه ١٠٤٤ هـ ۱ ربیع وازبه من و الف هجری مطابق هشتم سال جلوس حضرت صاحبقرانی پر اورنگ سلطنت و جهانبانی کتاب جبر ومقابله بهند وی موسوم به بیج گنت تصنیف بهاسکرا چارج صاحب لیلاوتی را که در علم حساب کشافی است بحقائق رائقه ومفتاحی است بدقائق فائقه و محتویست برفوائد بلند و مطالب ارجمند که در لیلاوتی مذکور نیست و در هیج نسخه فارسی وعربی مسطور نه ، از زبان هندی بفارسی آوردم و دیباچه کتاب را بكتابة دعاى دولت حضرت خاقانی و ارث ملك سليمانی مربی مدارج عز وجلال ..... ابوالمظفر شهاب الدین محمد صاحب قرانی ثانی شاه جهان غازی غازی ....
از دیباچه ظاهر می شودکه این ترجمه کتابی است از مصنف لیلاوتی که در سال ۸ جلوس شاه جهان مساوی ١٠٤٤ هـ تکمیل گشته . نسخه سعیدیه در عهد محمد شاه ١١٤٥ هـ نقل شده نسخه ندوه در نمره کتابخانه حائز نمره ٦٥ ریاضی است .
در فهرست کتابخانهای موزه برتانیه و دارالفنون ميونك مختصری از حال این نسخه مندرج است . ترجمه دیگری از بيج گنت بنام ( بد والحساب ) در کتابخانه آصفيه حیدر آباد دکن موجود است که در سنه ١٠٧٥ هـ در برهان پور انجام یافته .
نسخه خلاصه راز ( کتاب دوم عطاء الله رشیدی ) در کتابخانه موزه برتانیه داخل و مصنف نام خود را دران چنین ضبط كرده ( عطاء الله بن استاد احمد معمار » در آغاز آن بیت ذیل است :
٤١٨
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
