Page 2964

( صفحه ٦٦ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم ) وصنعت گران کلاسیک که بیشتر توجه به پختگی ومتانت وصحت خطوط و زوایای نقاشیها ، مجسمه ها ، ابنيه ، و غیره داشتند با سرزنش صنعتگران رومان تیک که طرفدار رنگ آمیزی ها و جلوه های قشنگ بوده به صحت خطوط و زوایا و يك آهنگی آثار صنعتی اهتمامی نميگذاشتند مقابل گردیدند . سر بر آورد گان رومانتیزم در صنایع ظریفه عبارت اند از ( کرو ) ، ( لئوپالد ) « روبر » ، « اری شفر » ، « دولاک روا » ، « هیم » ، « سنتبر » ، « پول دو لاروش » ( هوراس ) وغیره ... که صنائع رومانتیك را باوج کمال رسانیدند . نهضت رومانتیزم که قرار تشریحات فوق از فرانسه شروع شده بزودی در دیگر ممالک نیز سرایت کرد ، مخصوصاً در انگلستان و المان ترقی زیادی نمود . اما درین دو مملکت بر خلاف فرانسه ( که در آنجا رومانتیزم عبارت از عکس العمل شدیدی بمقابل ادبیات كلاسيك ملی یعنی از خود فرانسه بود ) روی کار آمدن مسلك رومانتیزم در انگلستان و المان گویا طرح اولین اساس ادبیات بومی و ملی بوده است که پیشتر ازان وجود نداشت، بلکه درین دو مملکت تا آن زمان ادبیات فرانسوی را تقلید مینمودند ، همچنانکه قبلاً خود فرانسه ادبیات یونانی و رومی را تقلید میکرد . نهضت رومانتیزم در فرانسه مدت ۳۰ سال به کمال شدت و رونق حکمرانی داشته چنانچه این دوره را میتوان یکی از درخشان ترین و پر افتخار ترین دوره های تاریخ ادبیات آن سرزمین دانست، زیرا دران دوره ادبیات فرانسوی ثروت مندی زیادی حاصل و زبان مزبور رونق تازه پیدا کرده ، شعرحیات دوباره کسب نمود و تاریخ فرانسه روشن گردید ، فن درامه نویسی و نمایشات عرفانی تغیر خوبی یافت و بالجمله بلاغت ، فلسفه ، انتقاد ، وموسیقی و صنائع لطیفه همه سر از نو جوان شدند . (۱) اما درمشرق ! این بود مختصر تشریحاتی که راجع به چگونگی جنبش رومانتیزم در اروپا، داده شد، یعنی گفتم که چرا کلاسيزم ترك و رومانتیزم شيوع یافت و منشأ آن کجا و اساس آن چه بود و نیز خاطر نشان کردیم که نهضت رومانتیزم که از فرانسه شروع و در آنجا رونق بزرگی کسب کرد، بزودی در دیگر ممالك اروپا عام شده بتدریج و برحسب درجة پیشرفت مدنی ممالک مزبور، سرتاسر اروپا را (۱) درینجا ناگریزیم از بعضی مسالك ادبية ديگر يكه بعدها در ادبیات پیش قدم دنیا بوجود آمده ، نام ببریم مثل رئا لیزم ( حقیقت پسندی ) و ناتورالیزم ( طرفداری از طبیعت ) و غیره . اما چون فاضل گرامی ، محمد قدیر خان تره کی وعده فرموده اند که درین باره مقاله مفصلی خواهند نوشت ، بنا بران از تذکار مسالك مزبور صرف نظر نموده ، هرچه زودتر انتظار نشر مقاله فاضل موصوف را دارم - رشتیا ٣٦٦