Page 2962

( صفحه ٦٤ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم ) صرفهم میدیدند شروع بتاسیس سبك جدیدی نمودند که با مقتضیات عصر و محیط و مخصوصاً ترقی سویه علمی واحساسات فردی کمال موافقت را داشته از عادات ورسوم قدما و اسلوب شعر و شاعری سابق تقریباً بکلی آزاد بود و سبك خود را سبك رومانتيك نام گذاشتند و به ترویج آن کمر همت بستند چنانچه جامعه ، که او نیز سر از نو تشکیل یافته و از آثار قدیمه کمتر چیز یرا حفظ کرده بود ، بزودی و بکمال آسانی و خوشنودی سبك جدیدرا پذیرفته علم برداران آن را بواسطه حسن قبول خود جرأت بخشید که در راه تعمیم و ترقی آن بیش از پیش صرف مساعی نمایند ـ پیش آهنگان این سبك که منشاء آن فرانسه بود عبارت بود از مادام دو ستائل و شاتو بریان ـ (١) اما کسانیکه این سبك و این مدرسه را ترقی و شهرت بزرگی بخشیدند ، عبارتند از ویکتور هوگو ، لامارتین ، الفرد دووینی ، الفرد دو موسه ، و غیره . . . دو نفر اول الذکر و بعد پیروان آنها قواعد و قیود کلاسیکی را خبر باد گفته از راههای مختلف دین مسیح علیه السلام ، قرون وسطی ، آثار قدیمه وطنی و شعر تغزلی را که بعد از ( مالرب ) بزیر فشار قواعد کلاسیزم مرده بود ، سر از نو زنده ساختند و در حقیقت طرز تفکر و احساس را کاملاً تغییر دادند و بالاخره این هر دو نفر ادبیات بیگانگان مخصوصاً ممالک شمال اروپا را ( که بسیار حسی بود ) معرفی نمودند و باین وسیله ادبیات فرانسه را لطافت های نوینیکه تا آنوقت کسی ازان خبری نداشت و باید میدیدند ، بخشیدند ـ چنانچه باثر تحريك آنها ترجمه افسانه های تاریخی « والتر سکات » نویسنده انگلیسی و کتاب ( قاوست ) اثر گوته شاعر معروف المانی و غزلیات « بایرن » شاعر انگلیسی ودرامۀ « شکسپیر » ادیب شهیر انگلیسی و « شیلر » ادیب المانی وغیره آثار خارجی بزودی ادبیات فرانسه را خیلی ثروت مند ساخت . علاوه برین سفر نامه ها و داستانهائیکه حکایت از نقاط مختلفه عالم مینمود عوالم وسیعی را پیشروی ادبیات کشود . خواص بارز رومانتیزم که بر همه خواص دیگر آن حاکمیت دارد یکی « حساسیت » است که شاعر یا نویسنده باید بیشتر تابع احساسات فردی خویش بوده و احساسات خود را در يك قالب بسیار وقوعی ریخته در پیشگاه مردمان تقدیم دارد چنانکه شخصیت گوینده از خلال تمام آثار او ظاهر باشد ـ دیگر «قوۀ ابداع و ابتکار » که ادیب باید مضامین و تخیلات نو و نا گفته را در آثار خود بکار برده از مضامین و تخیلات کهنه و پیش پا افتاده و بالخاصه از قیود بیفایده صرف نظر نماید ـ و دیگر «تفتن در محاکمه » است که باید مطالب را طوری طرح و قضاوت نماید که شکل و دلایل آن بیشتر حسی ومطابق تفکر و تخیل شخصی ووضعیت روز باشد و بالاخره اگر بخواهیم رومانتیزم را به يك کلمه خلص معرفی نمائیم میگوئیم که رومانتیزم عبارت از (فردیت) است یعنی که شخص مطابق احساسات و تخیلات فردی خود اثری بوجود آورد . از همین جاست که بعد از روی کار آمدن سبك رومانتيك در افسانه نویسی و درامه نویسی جای (١) لیکن اولین کسیکه در اواخر قرن ١٨ تمایل خودرا بسوی رومانتیزم ظاهر ساخته ژانژاك روسوادیب و فیلسوف معروف فرانسه است . ٢٦٤