{"book":"adl0986","page":2929,"text":"( صفحه ۳۷ )\nتاثیر تمدن اسلام\n( سال ششم )\n\nمیگویند : اولین کسیکه از اروپائیها برای نخستین بار کلمه Zephirum را استعمال کرد\nشخصی موسوم به ( لئونار ) بوده است و این کلمه در زبان عربی معنی ( هیچ ، خالی ، صفر ) را\nمیدهد ، و ایطالوی ها این کلمه را تحریفی کرده Zeure یا Zefira گفتند و فرانسویها نیز\nدران تحریفی وارد و آنرا Zero تلفظ و کتابت نمودن گرفتند ، رویهمرفته تمام این اصطلاحات محرفه\nماخوذ از صفر عربی است .\nکتاب الجبره را که محمد بن موسی نوشته بود و مهمترین کتاب الجبر میباشد تا قرن شانزده یگانه\nوسیله استفاده وتعلم در اروپا بوده است .\n\nهیئت\nگوستاو لوبون گوید : تعداد کتب هیئت مسلمین اندلس هم کمتر از کتب مسلمانان مشرق نبوده\nاست، ولی چون کتابخانه را بقصد التزام سوزانیدند فقط چند جلدی از میانه آنها محفوظ ماند و آنهم\nتا این زمان ترجمه نشده وشاید بعدها هم ترجمه نشود زیرا برای ترجمه آنها علاوه براینکه مترجم باید\nدر زبان عربی ماهر باشد در اصطلاحات علمی آنهم بقدر یکنفر ریاضی دان باید دارای معلومات باشد\nراجع بغالب علمای ریاضی وهیئت اندلس مافقط نام آنها را در فهرست ها خوانده از تصانیف آنها\nچیزیکه قابل باشد در دست نداریم ولی از همان قدری هم که در دست است معلوم میشود که در این علم\nنهایت اقتدار را دارا بوده اند از جمله زرقانی (۱) که در سال ۱۰۸۰ میلادی میزیسته فقط بقصد اکتشافات\nنقطه اوج آفتاب چهار صد و دو مرتبه رصد کرده بود ، و همین دانشمند تقویم سالیانه نقطتین\nاعتدال را پنجاه ثانیه معلوم داشته بود که تقریباً با تحقیقات امروز ما مطابق میباشد .\nاگر چه همان طوریکه در سابق گفته شد تمام کتب مسلمین را در اندلس برباد دادند ولی\nاز کتب نصارای آنعصر هم بخوبی میتوان پایه تحقیقات علمی علمای اسلام را بدست آورد چنانکه\nموسیو سدی یو از کتب پادشاه کاستیل الفونس دهم و نیز از اسناد ومنابع دیگری چنین نتیجه\nگرفته است که بیضوی بودن مدار سیارات و حرکت زمین بدور آفتاب از جمله مسایلی است که قبل از\n( ۱ ) ابو اسحق ابراهيم بن يحيى نقاش زرقانى اندلسى ، از اهل طلیطله از علمای قرن پنجم هجری\nاست و در اواسط قرن مزبور در اندلس حیات داشته است ، او در علم رصد وحركات اجرام فلکی\nاعلم علمای زمان خود بوده است و در عمل بآلات رصدیه مهارت کامل داشت كتاب صحیفه زرقالیه از\nتاليفات اوست او در دربار مامون طلیطله بسر میبرد ویکنوع اسطر لابی بنانمود که اسم آن ما مونیه بوده\nاست و بعد در اشبیلیه بدربار معتمد بن عباد آمد و راجع به آلات هیئتی که اختراع کرده بود کتابی باسم\nالمبادیه نوشت .\n\n۲۳۷","chars":2157,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02929.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2929","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2929","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}