Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ۳۳ ) تاثیر تمدن اسلام ( سال ششم )
این است شخصیت ابن مامون ، حالا لازم میافتد که بینیم که کتب او در اوروپا بکدام کدام السنه
ترجمه گردیده است :
فیلسوف رضا توفیق بیگ در تاریخ عمومی فلسفه مینویسد ، حکیم مغزی الیه در اطراف طبیات
زائد از ۱۸ جلد کتاب نوشته است ، اصل این کتب بزبان عربی بود ، وقتیکه وارد اروپا شد تمام
آنها بالسنه عبرانی ، لاتینی ترجمه و مورد استفاده قرار گرفت ، وچون متاسفانه نسخ عربی این کتب
اکنون در دست نیست نمیتوان معلوم کرد که این کتب معنون بچه بوده اند ؟ وقتیکه صورت مترجمه
کتاب های مذکور میباشد اسمای لاتینی و عبرانی بر آنها گذاشته نام های عربی آنرا حذف کرده اند .
بزرگترین جراحان عرب در قرطبه البقاسس (۱) بوده است که در سال ۱۱۰۷ میلادی وفات یافت
و او خیلی از آلات جراحی شخصاً اختراع نموده که تصاور آنها در کتب او درج میباشد و از میان
جراحیها در تفتیت حصاة بحث کامل نموده است که ما آنرا امروز اشتباهاً يك عمل
خیلی جدید میدانیم .
در قرن پانزدهم نام البقاسس در اروپا انتشار یافته و از همان وقت مقام شهرت را حایز گردید .
هالر مینویسد که تمام جراحانی که بعد از قرن چهاردهم آمده اند متابع آنها كتب البقاسس
بوده است ، کتاب مبسوطی که او در جراحی تالیف کرده است مشتمل بر سه باب میباشد . باب اول
در مسئله داغ کردن پاکی بحث کامل بعمل آمده است ، دوم از عملیاتیکه بواسطه چاقوی جراحی
انجام می پذیرد و همچنین از جراحی دندان ، چشم ، فتق ، تفتیت حصاة وضع حمل كاملاً بحث شده
است . سوم در باب کسر و خلع عظام بیان مفصلی بعمل آمده است .
کتب البقاسس بدواً در سال ۱۴۹۷ بزبان لاتینی طبع و نشر شده و آخرین طبع آن در سال
۱۸۶۱ میلادی بعمل آمده .
ابن رشد که در طب هم دارای تالیفات میباشد ، مشارالیه شرحی برکتاب ابن سینا نوشته
و در تریاق و سمیات ، وحمیات و غیرها هم کتبی تصنیف نموده است و در اروپا کتب طبی او چندین
مرتبه بطبع رسیده است . گوستا و لو بون میگوید :
مسلمين بقواعد حفظ الصحه آشنا بوده کاملاً باین نکته توجه داشتند که انسان بدینوسیله میتواند
خود را از امراض صعب العلاج محفوظ دارد عادات آنها در ابتدای امر راجع بحفظ الصحه خیلی
قابل توجه بوده است ، احکامیکه در قرآن شریف بنظر میرسد از قبیل وضو ، غسل . تحریم مسکرات
ترجیح غذای نباتی بر حیوانی در مناطق حاره نهایت درجه حکیمانه و برای حفظ الصحه مفید و نافع
(۱) شیخ ابوالقاسم بن عباس الاندلسی الزهراوی را مورخین اسپانیولی البقاسس مینامند . کتاب مشهور
او در طلب موسوم به التصریف لمن عجز عن التالیف میباشد و این کتاب مشتمل بر سی مقاله است .
۳۳
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.