Page 2920

تاثیر تمدن اسلام بر تمدن اروپا نگارش جناب حفیظ الله خان عضو انجمن ادبی مقاله در تحت عنوان تاثیر تمدن اسلام بر تمدن اروپا در شماره ٦١ ، و ٦٢ مجله کابل شایع گردید . چون موضوع مذکور باحث از عظمت و افتخارات باستانی اسلام بوده خواستم درین زمینه تتبعات بیشتری نموده و بقدر یکه مقدور است معلومات عرض نمایم زیرا مدنیت اروپا مولود تمدن اسلام است ، وارو پائیان همان خسته تمدن را که بوسیله یونان بممالک عربی و اسلامی فرستاده بودند دوباره از راه هسپانیا برومند تر پس گرفتند و از عصر زمامداری شارلمان بایطرف تا این ادوار قریبه هر حرکت علمی و فلسفی و فنی و غیره که در اروپا رو میداد یا کاملاً کاپی شده همان حرکات و تحولات علمی بوده است که اساس آنرا علمای عظام اسلام گذاشته بودند و یا صورت مکمله تحقیقاتی می بود که علمای اسلام آنرا آغاز کرده و به اکمال آن بواسطة فرا رسیدن دوره فتور و انحطاطیکه بد بخانه در اثر عوامل متعدده وارد دنیای اسلام گشته بود موفق نگردیده بودند . این مسئله اکنون محقق گردیده است که تمدن امروزه اروپا صورت متممه و مکمله همان اساساتی است که آنرا مسلمین وضع کرده و از راه هسپانیه به اروپا فرستادند ، مبتکر این ادعا نه ما بلکه علما و فلاسفه حقیقت بین اروپا و امریکاست که حقایق علمی زاویه های دماغ های ایشان را روشن کرده و آنها را وادار باظهار حقیقت ساخته است ، و درینجا برخی از اقوال این علمای مدقق و با انصاف را اولاً نقل کرده و سپس دنباله بحث خود را تعقیب مینمائیم . محقق امریکائی مسترد را پر مینویسد : مسلمین در علم و معارف بر جمیع ملل تفوق جستند ، اشتغال آنها به تجربه علمیه به مقتضای استعداد ایشان بود ، ایشان حساب و هندسه را کلید منطق ٣٢٨