Page 2768

( صفحۀ ٤ ) کابل ( شمارۀ سوم ) موضوع مردم شناسی: طوریکه در قسمت های اولیۀ سلسلۀ مقالات عاجزانه فن تاریخ مندرجات شماره های سال گذشتۀ مجلۀ کابل مطالعه میفرمائید در قرون اخیره علمای تاریخ را سودای جمع آوری وثایق تاریخی بیچانیه در هر گوشه و کنار دنیا که مدنیت تاریخی و قدیمی را سراغ داشتند آغاز به حفريات کردند و اگر چه در طی حفاری و کاوشهای علمی خودشان به نتایج گران بهائی از قبیل دریافت آثار صنعتی مجسمه های ارباب انواع و آبدات معماری و کتبی که روی برگ های نباتات و پوست حیوانات و غیره نوشته شده بود و امثالهم واصل گردیدند اما حرص و آزیکه طبعاً انسان برای درك حقائق اشيا و اوضاع نیاکان در سرشت خود دارند ایشان را مکتفی به عناصر مادی مدنیت ها ننموده وادار کرد تا درین نردبان هزار پله ئی يك پله دیگر راهم بالا بروند درین جاست که گفتند آثار صنعتی و صنعت مجسمه ها و معماری و انشای کتب منحصر به طبقات برجسته و محدودی بوده ، نمی تواند ترجمانی مکملی از سنخ تفکر و چگونگی ذوق و درجۀ تمدن و نمونۀ اعاشه و کیفیت معتقدات عامه بنماید پس ! چه کردند ؟ شروع کردند به تحقیقات در اطراف ضروب و امثال، فقرات كوچك حكمانه ، حکایه ها و افسانه ها، داستان ها، تعبیرات در اطراف کائنات و تمام ما يحتاج انساني ، عقائد دینی ، آئین های مذهبی ، خرافات و اباطیل، ابیات عامیانه بدون رعایت قواعد علمی شعری ، انواع بازی ها، طرز معالجات، اصول شکار و آلات آن ، تدابیر عا ئلوی اوهام و هر چیزیکه روابط مستقیمی بانفوس عامه دارد و همین جاست که آقای یاسیمی نوشته اند که « دامنۀ علوم را از آفاق به انفس کشیدند » « زیرا میگفتند از تحقیق هر جزئی ازین اجزا میتوان يك پرده را از روی حقيقت يك شعبۀ حیاتي انسان های قدیمه و حالیه برداشت - وقتی که این علم قدری و شو ق و اعتبار پیدا کرد علما و متخصصین هر شعبه باصطلاح تنور را گرم دیده نان پختند و ازان در شعب متخصصة خودها استفاده کردن گرفتند، بزودی هر چه تمام تر درین زمینه هم از اختصاص کار گرفته کسی فولکلور را از نقطۀ نظر ادبیات و دسته از جنبه تاریخ و برخی از پهلوی اجتماعیات و دسته از نقطه بدیعیات و ادبیات و غیره تحت مطالعه و تحقیق گرفتند و ا کنون اکثر بلکه تمام کتبیکه در زمینۀ فولکلور نوشته شده باصول و قواعد علمى يك علم يك شعبه حیاتی را در بردارد مثلا فولکلوریکه از نقطۀ روحیـت نوشته میشود شارح مراتب روحيه و ذهنیۀ ملتی است که در ادوار مختلفة مدنیت دارا میبا شد مثلا دران کتاب حل کرده میشود که فلان ملت در فلان مرتبۀ تمدن دارای چگونه اعتقاد و احتیاج و چه سنخ اخلاق و چطور تخیلات و آرزو بوده است مثلا وقتی تاریخ عرب را مطالعه میکنیم می بینیم که در اد بیات عرب یعنی در دوره ها ئیکه ملت عرب به مدنیت های پست تر میزیستند شعرا در زمرۀ ذهنیتهای دیگر شعری خودشان چنان تمایلی بطرف زنان نداشتند که به عشق منجر شود و احتیاجی بوجود آن احساس نمی کردند که زمینه استعارة ا یشان گردد و باز وقتیکه مدنیت عرب ترقی ! کرد شعرا هم مجال یافتند تا باین طرف نیز عطف توجه کنند چنانچه اولین شاعر عرب که غزلی در ٢٠٤