Page 2735

( صفحه ۱۸۱ ) سید جمال الدین افغان ( سال ششم ) مطابق ۱۷ اکتوبر ۱۸۸۴ برآمد ) ولی در احیای افکار آزادی خواهی که مسلمین بر ضد انگلستان داشتند رول مهمی بازی کرد ـ بلکه آنرا می توان اولین اثر ادبی راجع به نهضت ملل اسلامی بر علیه انگلستان محسوب نمود و وسعت تدریجی این نهضت را مرهون همین روزنامه دانست . اینکه حیثیت و اعتبار روزنامهٔ مذکور تا با مروز کاسته نشده ، ازین حقیقت ظاهر میشود که عین در همین اواخر ( ۱۳۲۸ ه ـ ۱۹۱۰ ع ) پس از مرور ربع یکقرن ، طبع جدیدی از عروة الوثقی توسط حسین محی الدین الحبال ، مدیر جریده « ابابیل » در دسترس استفاده گذارده شده است . با اینکه سید ، در نزد حکومت انگلیس ، محرك و دشمن بزرگ انگلستان تسلیم شد معذلک سیاستمداران ممتاز انگلستان بوساطت « بلنت » Blunt با سید جهة اسکات جنبش مهدیون رابطه پیدا کردند ـ ولی نتائج عملی آن عقیم ماند . کمی بعد ( در سال ۱۸۸۶ ) از انجا که شهرت سید در احیای ملل اسلام باقطار عالم انتشار یافته بود ، شاه ناصرالدین به او تلگراف داده به طهران دعوتش نمود . سید بر حسب دعوت عازم طهران گردیده پذیرائی خیلی مجللی دید و مورد تعظیم و تکریم قرار گرفت و عهده های بلند سیاسی بدو تفویض یافت ولی این وضعیت دیری دوام نکرد ، چه شاه از نفوذ و محبوب القلوبی روز افزون سید بدگمان شده و سید مجبوراً به بهانهٔ اختلال صحت ، ایران را ترک گفت و به روسیه رفت و در انجا مجدداً به امور مهمهٔ سیاسی اشتغال ورزید و وقتیکه برای حضور در نمایش پاریس ( ۱۸۸۹ ) باو روپا رفت ، شاه ناصرالدین را که در انوقت در اروپا بود در میونچ ملاقات کرد و حسب خواهش او مجدداً بمعیت وی بایران برگشت . سید در اثنای اقامت دوبارهٔ خود در ایران ، تلون مزاج شاه را بشکل بهتری مشاهده کرد بدین معنی که در ابتدا خوب طرف التفات و اعتماد شاه بود ـ ولی بعدها بانرسازش ۱۸۱