Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحهٔ ۱۸۰ )
کابل
( شمارهٔ اول و دوم )
ادبی خویش را برعلیهٔ مداخلت انگلیس در امور ملل اسلامی ، مبذول داشت
حق برجسته ترین و با نفوذ ترین جرائد ، مقالات سید را که راجع به سیاست
روسیه وانگلستان در شرق ، و اوضاع ترکیه ومصر ــ ونهضت مهدی بود ( که
دران وقت در سودان پیدا شده بود ) در سر سئولهای اخبار خود جا میدادند وخیلی
طرف توجه علاقه مندان واقع میشد ــ نیز در همین زمان بود که مشاجرهٔ قلمی
بین سید و« ارنست رنان » Ernest renan ( درسر خطابهٔ که آخرالذکر در ساربون
راجع به « اسلام و ساینس » ایراد وضمناً عدم مساعدت اسلام را در فعالیت های
علمی وفنی بیان داشته بود ) واقع گردید ــ و سید در ردخطابهٔ وی مقالهٔ بنوشت
که اولین بار در روزنامهٔ فرانسوی « ژورنال دی دیبه » Journal des Débats
( ونیز در روزنامهٔ جرمنی چنانکه در مآخذ گفته آید ) اشاعه یافت . ضمناً نا گفته
نماند که اندکی بعد، خطابهٔ « ارنست رنان » توسط « حسن افندی عاصم » بزبان
عربی ترجمه و بارد آن ( که سید نوشته بود ) در مطبعه سنگی قاهره بطبع رسید .
ولی قسمت اعظم فعالیت های ادبی وسیاسی سید در پاریس ، به اخبار عربی موسوم
به« عروة الوثقی » ( که بپول یکعده مسلمین هند و بمدیریت محمدعبده نشر میشد )
مبذول گردید ــ وسید درین اخبار، بی دریغ از سیاست انگلستان بمقابل ممالك
اسلامی ( مخصوصاً هند ومصر ) تنقید می کرد . تا آنکه ورود روزنامهٔ مذکور( که
اولین شمارهٔ آن دره جمادی الاول ۱۳۰۱ ھ مطابق ۱۳ مارچ ۱۸۸٤ ع
اشاعت یافت ) از طرف اولیای امورانگلستان در شرق موقوف شد ــ و درمصر
و هند منع گردید ــ وفقط ممکن بود که بطور مخفی وتوسط پوسته برای آنانیکه
متأثر ساختن شان مطلوب بود ، برسد ، ( و این معلومات را خود سید بدست
می آورد ) اگرچه با این موانع، روزنامهٔ مذکور، حیات قلیلی بسر برد ( سید و محمدعبده
۱۸ شماره در ۸ماه شایع کردند و آخرین شمارهٔ آن در ۲۶ ذوالحجه ۱۳۰۱ هجری
۱۸۰
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.