Page 2684

( صفحه ١٣٦ ) کابل ( شماره اول و دوم ) میفرستند تا اوباید و حجت کنند و بعد از ان قضیه بآخر رسانند و بسیار گناهکار در حبس ایشان میمیرد ، و هر کس که مرد تا حکم باد شاه نشود در خاك نمی توانند کرد . و در روز بیست (۱) و سیم محرم مذکور نبشته بود که آنروز بغایت سرد بار دوی باد شاه رفتند بسیاری ختائیان که بودند و بندیان که از شهرها ( ی ) دور آمده بودند مجموع از سرما مرده و بر در کریاس پادشاه و بر در ره گذر ها افتاده و مرده و اسبان پای بر ایشان می نهادند و می گذشت ، و شخصی روایت کرد که آنجا اندرون شهرست و پناه است ، در بیرون شهر قریب یك تومان ( ۲ ) آدمی از دی بازان سر ما مرده اند و مثل سگ که در ولایت اسلام مرده باشد و در کوچه ها زیر پای آوردند آن کافران از ان خوار تر افتاده بودند ، و بندیان پادشا با دوشاخه و زنجیر بر دست و پای همچنان چنگ (۳) شده بودند ( و ) با خاك شدند ، در سابع عشرین محرم مذکور مولينا قاضی کسی پیش ایلچیان فرستاد که فردا سر سال نو ست و پادشاه به اردوی نو می آید و قولی پادشاه است که هیچ کس دستار و جامه و طاقیه و موزه سفید نپوشد ، و رسم ایشان آنست که لباس سفید در تعزیه می پوشند ، و در شب بیست و هشتم هنوز نیم شب بود که سجین (٤) آمد و ایلچیان را بیدا کرد و سوار ساخت و باردوی بردند و آن عمارتی عالی بود که بعد از نوزده سال تمام شده بود و آن شب در چنان شهر معظم هر کس در خانه و دکان خود چنان فنار (٥) و شمع و چراغ افروخته بودند که گفتی مگر آفتاب بر امده است چنانکه مثلا اگر سوزنی بیفتادی پیدا شدی و آن شب زهر سرما شکسته بود مردم [ را ] باردوی نو (٦) در آوردند ، و از مجموع ختای و چین ما چین ( ۷ ) و قلماق (۸) و تبت و قامل و قرا خوجه و چورچه ( ٩ ) و دریا بار ر سائر ولایات که نام آن معلوم نیست صد هزار آدمی در ان اردوی بودند و پادشاه امرای ولایات خود را طوی میداد ، ایلچیان را در بیرون تخت(١٠) گاه شیرها نهادند و امرای خود را در درون بارگاه و تخت گاه خود نشانده بود و هم چنان غلبه دویست هزار آدمی شمشیر و گرز و ناچخ و ژوبین و دور باش و حربه و تبر زین و آلات حرب در دست گرفته ، قريب يك دو هزار آدمی باد بیزن ختائی در دست گرفته ملون و منقش ، هر یك برابر سپری ، و بر دوش نهاده ، و بازی گران و پسران رقص میکردند بطریقهای غیر مکرر و بخلعتهای و تاجها لباسهای (۱) ۲۳ ر محرم سنه ٨٢٤ھ = ٢٨ ر جنوری سنه ١٤٢١ع ، (۲) ده هزار (۳) شل ، خمیده (٤) اصل : همچین سخن ، مطلع : سجين ( و سحين ) ، رجوع کنید به حاشیه ص ۲۷ ، (٥) اصل قتار ، تصحیح ، فنار ( فانوس کاغذی ) ها وا (٦) اصل ، بود ، تصحیح از روی مطلع ، ( ۷ ) اصل کاجین ، تصحیح از روی مطلع ( نسخه کرانیت کالج ) (۸) اصل : فلماق ، تصحیح از روی مطلع ( نسخه مذکوره ) ( ٩ ) یول در نقشه ايشيا كه در جلد اول کتاب خود شامل کرده است بلاد چورچه را در مانچوریا نشان داده است ، و در حاشیه ص ٢٦٧ گفته است که ایشان اجداد ما نچو های این زمان بودند ، (۱۰) اصل : نخو کأة ، تصحیح از روی مطلع ( نسخه مذ کوره ) ٣٦