Machine transcription
( صفحه ١١٥ ) سفر نامۀ چین ( سال ششم )
کوه تیان شان و صحرای گوبی را عبور نموده وارد سلطنت چین گردیده و اخیراً در خان بالغ
( پیکن ) رسیدند مدتی درین دیار اقامت نموده وبعد ازدوماه وپنجروز در ٢٩ ا گست سنه ١٤٢٢ع
واپس به هرات عودت نمودند .
کوایف و واقعات این سفررا خواجه غیاثالدین نقاش نماینده بایسنقر میرزا بطور یاد داشتهای
روزانه تحریر نموده وحافظ ابرو (۱) عینا همان یاد داشتهارا درنصف اخیر جلد چهارم زبدةالتواریخ
خود درج کرده است این قسمت خیلی ها دارای اهمیت است زیرا مصنف درین قسمت كرايف
و وقایع دقیق عهد شاهرخ را تا سنه ۸۳۰ ه بحيث يك شاهد وناظرعینی نگاشته است این قسمت را
صاحب مطلع السعدين باندك تغییری در کتاب خود آورده است و از سؤاتفاقات روز گار که
زبدة التواريخ بکلی ناپدید و فقط يك نسخه از قسمت مذکور در کتابخانة بادلی اکسفورد ( ۲ )
موجود است و بس .
(۱) اسم حقیقی حافظ ابرو شهاب الدین عبدالله ابن لطف الله ابن عبد الرشيد الخوافی وی یکی
از مقربان بار گاه امیر گور کان بوده است در بازی شطرنج مهارت بسزا داشت در سنه ۸۱۷ ه
بامر و فرمان سلطان شا هر خ برای ترتیب و تدوين يك جغرافيا مامور گردید نامبرده این کتاب را
در سنه ۸۲۳ ه به دو مجلد به اختتام رسانید بامر همین شهريار يك تاريخ عالمرا نیز نوشته ومرتب نمود
نسخه کامل این کتاب در قسطنطنیه موجود است همین مولف در سنه ۸۲٦ ه بامر و فرمان
بایسنقر ميرزا بتدوین و تالیف زبدةالتواريخ مصروف شد که فقط نصف اخیر جلد اول و چهارم آن
در دست است حافظ ابرو در سنه ۸۲۸ بامر سلطان شاهرخ ملحقات و هوامش جدید جامع التواريخ
رشیدالدین فضلالله وزیر را ترتیب نمود تاریخ وفات وی در سنه ۸۳۳ ه است ماخوذ ازدايرةالمعارف
اسلامی در ذیل حافظ ابرو .
(۲) نمره این کتاب ٤٢٢ ایلیت Elliot پروفیسور بار تولد يك نسخة كامل ازين کتاب را
درایران سراغ داده ولی کوایف آن را نمیدانم چگونه است* ازروی فهرست کتب خطی کتابخانه
مجلس شورای ملی ایران معلوم میشودكه يك نسخة ناقص ازین کتاب در کتابخانه مذکور موجود است
چنانچه معرلف فهرست کتابخانه مذکور مینویسد: نسخه کتابخانه مجلس شامل ربع ثانی تاریخ است
در احوال پیغمبر آخر الزمان وخلفاء را شدین وبنی امیه وبنی عباس وقایع بترتيب سنوات مذ كور
گردیده و درسال ٦٥٦ هجری درحادثۀ انقراض دولت بنی عباس بدست هلا كو بپایان رسیده .
تاريخ تاليف . ۸۱۷ - ۸۲۰ ، تاریخ کتابت ۱۲۲۹ خط نستعلیق صفحه ۲۷ سطر سه صفحه سفید
در اول کتاب ، قطع رحلى طول ٣٦ سانتیمتر ونیم ، عرض ٢٣ عدد اوراق ٥٦٠ ( شماره ۳۸۲۹ )
برعلا وه در همین فهرست مرقوم است که نسخة كامل زبدة التواریخ در موزة اكادمي بتر سبورك
( لینن گراد ) موجود وراجع بتاريخ عمومی است که به چار جلد تقسیم شده ، جلد اول و دوم درتاریخ
وقايع ازازمنه متقدمه تا خلافت بنی عباس ، جلد سوم در تاریخ سلاطین معاصرین خلفاء بنی عباس جلد
چارم در احوال تیموریان . واز قرار مسموع در نزد فاضل محترم جناب ملا محمد صدیق آخند زاده
صاحب هرات نیزنسخۀ کاملی ازین کتاب موجود است. «مترجم»
١١٥
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
