Page 2471

شماره (دوازدهم) سال دوم شعرای افغانستان (٥٥) نظم در آورده تا زبان شعري او بصورت محاوره روزانه وعمومی نزديك شده است غزلیات انوری در عهد او از فصیح ترین غزلیات زبان فارسی بشمار میرفته بدین معنی که اولین مرحله رقت شعر ولطافت غزل را پیمود، قطعات شعری او نیز از بلیغ ترین قطعاتی است که تا حال در زبان فارسی سروده شده ، انوری علاوه بر قدرت شاعری که او را مسلم بوده و نفیس ترین یادگاری از خود درین راه باقی گذاشته از علوم ریاضی وفلسفه و موسیقی نیز حصه مستوفائی داشته روح فلسفه وریاضی کاملا از اشعار او آشکار است ، در فلسفه به شیخ الرئیس ابن سینای بلخی اعتقادی تمام داشته در اشعار خویش او را بدرجات بلندی می ستاید ، بقول دولتشاه رسائل متعددی در نجوم از تالیفات اوست و در حادثه قران کواکب در سنه ٥٢٢ نیز حکمی نموده که اتفاقاً آن حکم بخطا منجر شده و اسباب بد بختی او را تماماً فراهم نمود . حادثه قران کواکب وحکم انوری را دران قضیه و باز ابتلاآت و مصائب که بعد از ان حادثه براي او رخ نمود تماماً ارباب تذکره و مؤرخین ضبط کرده اند و درین جا تذکار آن موجب اطناب کلام است . سلاطین معاصر : ( ١ ) معزالدین سنجر ( ١ ) ابن ملکشاه سلجوقی ٥١١ ـ ٥٢٩ که روز گار با افتخاری در دربار این سلطان بسر برده ومهم ترین روزگار شاعری و بخش سخنوري خود را وقف نام او کرده است . ( ٢ ) علاؤالدين ملنگ الجبال از سلاطین غوریه فیروز کوه ٥٤٥ ـ ٥٥٦ ( ٣ ) اتسز ابن محمد مؤسس سلسله خوارزم شاهی ٥٢١ ـ ٥٥١ (۱) دولتشاه سمرقندی واسطه تقربش را بدربار سلطان سنجر چنین مینویسد : انوری در مدرسه منصوریه طوس به تحصیل علوم مشغول میبود فلاک و افلاسی عاند حال او شد وبخرج روز مره فرو ماند واین اوانی بوده که موکب سنجری بنواحی رادکان نزول فرمود : انوری بدر مدرسه نشسته بود دید مردی محتشم با ساز وتجمل تمامی میگذرد پرسید این کیست گفتند شاعر است ، انوری گفت سبحان الله پایه علم بدین بلندی ومن به چنین فلاکت و پستی واو اینچنین باعز و جلال ازین بعد بشاعری که دون مراتب من است مشغول گردم آنشب در مدح سنجر این قصیده را انشا و انشاد کرد . گر دل و دست بحرو کان باشد دل و دست خدا یگان باشد بقیه اش بحاشیه صفحه ٥٦ ١١٩٣