Page 2431

شماره (دوازدهم) سال دوم خمريه يا بادة حقيقت (١٥) از «باده» شراب عشق الهی عزوجل مطلوب شاعر شده نميتواند زيرا از اين شراب که بد مستی ندارد هر قدر زياده تر باشد بهتر است. غير ازين صوفی هميشه مطعون حافظ است، به ريا و سالوس و خشکی زهد متهم و ملزم است، او را گاهی طالب و ميال بی اندازۀ عشق قدسی نشان نخواهد داد بلکه بعقيدة او ايشان چون بخلوت ميروند کار های ديگر ميکنند و تو به فرمايانی ميباشند که خود توبه کمتر ميکنند، و خود همين بيت در حقيقت طعنی است که به صوفی ميدهد که «صوفی پرخور و بندگی بد نام». همچنان غزل حافظ بود آيا که در ميکده ها بکشا يند سرا پا عايد به واقعه بستن شراب خانه های شهر بحکم کدام قاضی متشرع شده ميتواند نه عبارت از خانقاه ها يا مساجد. از طرف ديگر درين هم هيچ شبهه نيست که شعرای اسلام تصوف را در شعر داخل ساخته و آنرا از درجۀ پست يقولون مالا يفعلون وفي كل واد يهيمون به رتبة تلاميذا لرحمن رسانيده یکعالم نوی کشف نمودند. از شعر گوئی و شعر شنوی، مجالس سماع، همان حظوظ روحانی می بر داشتند که شعرای خالی، يا خيالي از صنايع لفظيه و لطافت تعبير وتصوير سرور های آنی ونفساني شاعر گوشۀ غرب شمالي وطن ما مولانا جامی در ديباچۀ ديوان خود مينويسد: آنچه ازين قسم، منتخب طبعهای سليم ومستغرب ذهن های مستقيم است، اسلوب غزل است چرا كثر وقوع آن در بيان منازل عشق ومحبت و ذکر مقامات توحيد و معرفت ميباشد و چون اين بندۀ قليل البضاء را ازين مقوله نظمی چند دست داده بود....... بديهی ومسلم است، شعرا اين ذوق را دارا هستند، حتی بعضی در ينباب چنان ولهی دارند که غير ازين دگرچيز گفتن را عبث صرف می دانند. از لوح فهم واعظ خوش لهجه محو به هر نکته کز لب تو حکايت ميکند ١١٥٣