Page 2226

شماره ( دهم ) سال دوم مجله کابل ( ٥٠ ) برسند که سلاطین آنها از سلاطین سائر اقوام ممتاز گردند یقین باید دانست که جمیع طبقات آن نیز از جمیع اصناف اقوام دیگر ممتاز خواهند بود ــ چونکه کمال ترقی هر صنفی مربوط است بترقی سائر اصناف ، اینست قانون کلی و ناموس طبیعت و سنت الهیه و چون فساد در تربیت آنقوم راه یابد بقدر تطرق فساد ضعف از براي جميع طبقات آن علی حسب مراتبهم روي خواهد داد یعنی اگر در سلطنت ایشان وهن حاصل شود باید دانست که این وهن طبقه حکما و علما و صناع و زراع و تجار و سائر ارباب حرف آنقوم را همگی فرا گرفته است زیرا آنکه کمال همه اینها معلول تربیت حسنه است و چون در تربیت حسنه که علت است ضعف و خلل و فساد حاصل شود لا محاله در معلومات آنهم ضعف و خلل حاصل خواهد شد و این گونه قومی که در حین تربیت آن فساد راه یافته است گاه می شود که بسبب افزونی فساد تربیت و بجهت تباهی عادات و اخلاق اصناف و طبقات آن باعث قوام و سبب پایداریند خصوصاً طبقات شریفه تدریجاً مضمحل شده احاد آنقوم بعد از خلع لباس اول و تبدیل اسم جزو قوم دیگر میگردند و به پیرایه جدیدی ظاهر میشوند چون کلدانیان و فنيقيان و قبطیان و احزاب ایشان و گاه میشود که عنایت ازلیه آن قوم را در یافته در حین تطرق فساد اصحاب عقول عالیه و خداوندان نفوس زکیه چندی در آن ظهور مینمایند و ایشان موجب حیات تازه شده آن فسادی را که سبب زوال تربیت و اضمحلال بود ازاله میکنند و نفوس و عقول را از امراض طارئه سوء تربیت نجات میدهند و آن تربیت حسنه را برونق و بهجت اولیه خود بر میگردانند و عمری دوباره بقوم خود می بخشند و عز و شرف و ترقی اصناف آن را باز اعاده میکنند ازین جهت است هر قومی که روی بانحطاط می نهد و ضعف بر طبقات و اصناف آن مستولی میگردد همیشه احاد آن قوم بجهت ترقب عنایت ازلیه منتظر این باشند که شاید مجددی خبير و حکیمی صاحب تدبیر در ایشان یافت شده بسبب تدبیر حکیمانه و مساعی جمیله خویش عقول و نفوس ایشان را منور و مطهر سازد و فساد تربیت را زائل کند تا آنکه ببرکت تدابیر آن حکیم باز بحالت اولای خود رجوع نمایند و شکی نیست که درین روزها از هر طرف پریشان حالی و بیچارگی و ضعف بر جمیع طبقات و اصناف مسلمانان احاطه نموده است و لهذا هر يك ٩٨٦