Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (نهم) سال دوم
مجله کابل
(٢)
بر پاست، و این خیلی جای تعجب و افسوس است.
ما میخواهیم بقارئین کرام این مسئله پیچیده را حتی الوسع حل نمائیم تا متجددین در راه تاخت و تاز علم و تکامل، وجود قدامت پسندها را از روی (علم تکامل بشر) بسیار مغتنم بلکه نعمت بزرگی انگاشته ایشانرا جلوگیر و سد راه علم و معرفت ندانند، و آقایان قدامت پسند نیز علم و دین را ضد یکدیگر گمان نکرده متجددین را تحت انتقاد و تشنیع نگیرند ازینجهة مباحث مذکوره را بدو قسمت علحده تشریح میدهیم.
اول:
بر محضر شریف آقایان متجددین پوشیده نیست که جماعتهای انسانی دارای شعور میباشند ولی صاحب فکر نیستند. بلکه میگویند اندازه ارتقای شعوري جماعة همان فرد اوست که از همه بیشتر فکر ضعیف و از همه زیاد شعور مضطرب داشته باشد، جماعت چنانکه تنها دارای شعور میباشد همانطور از جمود هم لبریز است، و این جمود او در ميادين وسيع ترقى جهة توازن قدمهای او لازم است.
علمای اجتماع از سالهاست که نظریه گستاو لوبون را تعقیب مینمایند ولی این حقیقت هیچگاه بخیال شان نگذشته که بدانند جماعت يك مخلوق جامد است، چنانکه تغیر و تبدل را بزودي قبول نمیکند، ما را درین اطراف تنها قول «کارل پیرسن» (١) بدست آمده مشارالیه میگوید: -
«در آثار دارون (٢) و اسپنسر (٣) فرق بزرگ اینست که تحریرات اسپنسر با وجود قوت و تاثیر خود زود محو شدنی ولی تصانیف دارون جاویدانست زیرا این تحریرات در خود يك قوت بصیرت و قوت ادراکی موجود دارد، این کتابها براي حيات انفرادی و اجتماعی اصول و مبادی را پیش کرده که دنیا را به تغییر افکار قدیم مجبور ساخت و مطمح نظر اخلاق ما را بلند و بوسعت دادن میدان در پیشروی ما شروع نمود، ولی اثر این اصول و مبادی فی شبه خیلی بطی بوده
(١) KarlPearson يك عالم و فيلسوف امريكائی (٢) داروین Darwin یکی از فلاسفه طبیعی و يك شخص معروف انگلیسی است. (٣) اسپنسر Herbert-Spencer فیلسوف معروف انگلیسی است.
۸۳۷
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.