Page 1795

( ١٥ ) تنزل و انحطاط در اسلام شمارۀ ( هفتم ) سال دوم آنها ذکر می کند . اصول شورائی بزرگترین اصول ترقی و تعالی اینست که نظام حکومت بر اساس شورا ئی تاسیس گرد قرآن عظیم میفرماید « و شاورهم فی الامر » رسول اکرم صلعم در بیعت عقبه جماعة انصار را چنین خطاب فرمودند : « اطاعت من تا زمانی بر شما لازم است که شما را بامور خیریه تشویق نموده برای حق هدایت نمایم » حضرت ابوبکر صدیق رض هنگامیکه بخلافت انتخاب شدند مردم را چنین مخاطب ساختند « ان احسنت فاعینو نی و ان اسأت فقو موانی » یعنی اگر من اعمال حسنه را انجام دهم باید مرا كمك كنيد و اگر از کار خیر انحراف ورزیده مصروف قباحت باشم بالضرور مرا اصلاح کنید . گویا اظهار داشت که فی الواقع حکومت قوم و ملت را مسلم است اگر سلطان ملت را بجانب بهبودی و صلاح سوق دهد باید او را معاونت کنند و اگر سلطان ملت را بطرف خسارت و نقص رهنمونی کند فریضۀ مهم قوم است که بموجب کتاب الله او را براه هدایت بیاورند . و هم ایراد فرمودند « که در میان شما ضعیف نزد من قوی است » یعنی ضعفا را دستگیری نموده بحقش خواهم رساند و توانا نزد من ضعیف است یعنی از قوی ظالم باز خواست ستم دیده و مظلوم را نموده بجزا خواهم رسانید - از این استنباط میشود که غرض اصلی از حکومت و فریضۀ اولینش قیام امنیت و مساوات است تا مردم بخلاف یکدیگر دست تعدی و تطاول دراز نکرده ضعفا و زیر دستان در مقابل اقویا و زیر دستان رعایت و حفاظت شوند و هم بیان فرمودند که « راز بقای قوم در جد و جهد است » اگر شما ترك سعی گفته مصروف عیش و عشرت شوید حتماً خواری و ذلت بر شما استیلا یافته رو با نحطاط خواهید گذاشت . و نیز از مقولۀ حضرت صدیق است « اطیعونی اطعت الله و رسوله فاذا عصیت الله و رسوله فلا طاعة لی علیکم » ترجمه ؛ تا زمانیکه من مطیع و فرمان بردار احکام خداوند و رسولش هستم مرا اطاعت کنید و چون بخداوند متعال و رسولش عصیان ورزم ٦٤٤