Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (پنجم) سال دوم
نظریات علمای روسیه
(٥٩)
آثار تاریخی آن هیچگونه معلوماتی نمیدهد. در تصنیف سالادین که در سنه ۱۹۰۷ در زیر عنوان (یادگارهای صنایع مستظرفهٔ اسلام) اشاعه یافته در قسمت اولین آن فقط در باب مینارهای غزنی افغانستان ذکر میکند که آنهم قبلا از طرف فرگیوسون (تاریخ صنعت معماری هند و شرق، بزبان انگلیسی) نشر شده است. در باب آثار معماری اسلام در افغانستان که چقدر و بچه حالت در حال حاضر میباشد مثلا بارتولد وندر مایر در تصنیفات فوق الذکر خویش معلومات میدهند و چنانچه ایت هم در باب سه دانه طاق بزرگ نزديك دروازهٔ غربی بلخ شرح میدهد که بقرار گفته ساکنین آنجا از آثار مسجد جامع، چهار سوق، مسجد سبز است و نیز خرابه های مدرسه ایست که سبحان قلی خان زمامدار نصف دوم قرن ۱۷ عیسوی آن بلاد عمران نموده است هکذا خرابهای دیگر است که از طرف چنگیز خان مخروب گردیده، و احتمال دارد که تخریب آن به دورهٔ تعلق داشته باشد که چنگیز خان شهر بلخ را خراب نمود. در مزار شریف مقبرهٔ خلیفه: علی (کرم الله وجهه) که در سنه ١٤٨١ عیسوی سلطان حسین تیموری آباد کرده بود، موجود است. نظر بمشاهدات هیئت اعزامیهٔ المانی که فقط داخل مقبرهٔ شکل قدیمی آنرا نشان میدهد اما از طرف خارج مقبره، بواسطهٔ الحاقات بی مذاق تماماً تبدل یافته است و همچنین خرابه های قرون ۱۳ - ١٤ عمارت اسلام گمان میرود که موجود باشد.
حال نظری بطرف هرات می اندازیم. در آنجا فخرالدین کرد بالا حصاری در سنه (١٢٨٥ - ۱۳۰۷ عیسوی) آباد کرده است که حال هم وجود دارد. بارتولد فقط در باب عالیترین ابنیه داخل شهر که عبارت از مسجد جامع باشد و در سنه ۱۲۰۱ عیسوی از طرف غیاث الدین سلطان کرد عمران و در قرون ۱۳ - ١٤ باز ترمیم گردیده متذکر میشود. نظر بمشاهدات هیئت اعزامیهٔ المانی گویا مسجد مذکور در ازمنهٔ مختلفه ترمیم و تعمیر گردیده و در حال حاضر هم در اثر توجهٔ امیر بصورت مرغوبی صیانت میشود و در اعصار خیلی ما بعد ازان (نسبت به زمان انشاء آن) دیوارهای حیاط جامع مذکور با خشت های منقش مزین
شرح حصار هرات و بالا حصار آن با فوتو ها در کتاب هملتن (افغانستان سنه ١٩٠٥ صحیفهٔ ١٥٧ - ١٥٨ - ١٦١)
٤٨٨
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.