Page 1528

شماره ( پنجم ) سال دوم مجله کابل ( ۲ ) بروز جوهر ذهانت ستورش ممد و مساعد بحساب رود. برای این کار مهم ترین فریضه آنست که ترکیب حیات هر بچه را که در بین آن قوت عملی تولید می یابد براه صحیح رهنمونی کرده بشود، در بچه قوت عمل موجود و او بتقاضای فطرت آنرا براه صحیح یا غلط صرف میکند و همین قوت عمل است که از بچه بصورت انواع شوخی ها بروز یافته از دست والدین ( که از مصرف صحیح قوت عمل او بی خبر اند ) زجر و توبیخ بیجا می بیند . حقیقت اینست تا وقتیکه بچه را مصرف صحیح ( استعمال تعمیری ) قوت عمل نشان ندهند حتمیست که این قوا را بطور غلط استعمال خواهند نمود. گویا علت شوخی های طفل همين يك امر است یعنی « افراط قوت عمل » و « بيخبری از استعمال آن بطور مفید » بنابرین برای تعلیم بچه هیچگاه قمچین آله درست و صحیح ثابت نشده و نخواهد شد بلکه درین راه « تربیت عملی » از زجر و توبیخ نافع تر است . ممکن است قمچین میلان بدی را در فشار خود مسدود نماید ولی میلان نیکی را ابداً تولید نمیکند و محاسن را مستقل پیدا نمی سازد زیرا «عزت نفس» و «صداقت» به اجبار و فشار پیدا نمی شود بلکه قوت عملی را نباید زیر فشار خسته نمود ـ زیرا « قوت » چیز ضایع کردنی نیست ـ برای نيك شدن هیچ لازم نیست که بچه خاموش و ساکت باشد . طفل كه يك مخلوق ذی حیات است طبیعی است که قوت عملی خود را بشوخی و قیل و قال ظاهر خواهد ساخت . طفل را بتکه و تهدید نمودن گويا يك دماغ حساس ذکی و سریع التأثر را صدمه رسانیدن است که در نتیجه شقاوت قلب او بیش از پیش میشود ـ برای استعمال قوت عملی بطور مفید از همه پیشتر دریافت نمودن رجحانات و ميلان طبيعي بچه ضروریست و هم بمشغولیتهای بچه باید دقت کرد و مشاغلی بری پیشنهاد نمود تا محركات و لیاقتهای باطنی او باین ذرائع کشف و معلوم شود و بچه بالواسطه این مشاغل استعداد خود را ظاهر نماید که بچه نوع شغلی بیشتر مائل وقوت عملی او در انجام آن چقدر توانائی دارد ؟ تا رفته رفته نشو و نماي استعداد فطری خود را بدرستی توانسته دماغش دارای صفوت و قوت عملی او مجرای صحیحی یا بد و از شوخی و خود سری منصرف شود . ٤٣١