Page 1455

شماره ( چهارم ) سال دوم سلطان محمود زابلی ( ٤٩ ) نقل از زين الاخبار گردیزی تالیف در قرن پنجم هجری صفحهٔ ٨٠ تا ٨٥ منطبع برلین ١٩٢٨ مسیحی . سلطان محمود زابلی و مسافرت درماورای جیحون » و اندر سنه اربع عشر و اربعمائه بفرمود ( سلطان محمود ) تا لشکر را تعبیه کردند پنجاه و چهار هزار سوار آمد که بدست شاه بهار بعرض گاه حاضر آمدند بیرون از سوارانی که باطراف مملکت بودند و شحنگان نواحی بودند و هزار و سه صد فیل با برگستوان و آلت تمام بشمار آمد که اندرین تعبیه آمده بود . و ستور را از اشتر و اسپ خود قیاس نبود . وچون سنه خمس و عشر واربعمائه اندرآمد امیر محمود رحمة الله قصد بلخ کرد که آنجا شود و زمستان بباشد وچون به بلخ رسید بهروقت متظلمان علی تکین از جانب ما وراءالنهر بنزديك وى همي آمدند و از علی تگین تظلم هميكردند كه ناروائیهای بسیار میکند و مردمانرا همی بدرد دارد و بر رعایا و اهل صلاح وی رنج است . و چون تظلم بسیار شد امير محمود قصد کردکه آن جست ( كذا ) بكند و آن مسلمانان را از آن رنج و بلا برهاند و نیز آرزوش بود که از جيحون گذاره شود و آن دیار را مطالعه کند و اندر آن تدبیر ایستاد وگفت اگر بکشتی بگذریم باشد که خللی اوفتد ( ورق ١٢٣ ب ) و چندگاه اندر آن بود تا آلت آن بساختند و آنچنان بود که بفرمود تا زنجیر های سطبر ساختند نر و ماده هر يكي مقدار دو ارش وسه ارش و همهٔ زنجیرهارا اندر چرم گاو گرفت وكشتيها بياورند و اندر عرض جيحون بر یکدیگر ببستند بدان زنجیر های نر وماده وبر قرینهای که اندر کشتیها تركيب کرده بودند و از سیستان لیفهای قوی آورده بودند چنانكه هر لیفی را اشتری بر داشته بود و بدان لیفها کشتیها را نیز ببستند و تجویفهای کشتی را بحشو بيا گندند چنانکه ٣٧٤