Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (چهارم) سال دوم مجله کابل (۲۸)
در رباعیات خیام ولزومیات معری امور مشترك حسب ذیل است :
(۱) موضوع سخن هردو حکمت واخلاق است .
(۲) هردواز آرایش وزیبایش دنیا بیزار وتعليم زهد و ترك دنیا میدهند .
(۳) هر دو از افکار حکمای یونان متاثرند .
(٤) هر دو مذهب را بمعيار عقل میگذارند .
(٥) عايد ببعض اعتقادات رنگ ملحدانه اظهار میکنند .
درین شبهه نیست که در رباعیات خیام همان روح دایر وسایر است که در هر صفحة
لزومیات معری دیده میشود ولی مسلم نیست که این را از معری اخذ کرده باشد . از مآخذ
معتبره سوانح خیام تاریخ الحکمای قاضی اکرم بن القفطی است مشارالیه مینویسد :
امام خراسان وعلامة عصر خود است ، علوم
یونانی را میداند واز پاکیزگی اعمال جسمانی
صفائی نفس انسانی میطلبد و بآن ذریعه به طلب
خدای واحد وجزا دهنده ترغیب میدهد
ومطابق قواعدیونانی ها حكم التزام سياست مدن
صادر میکند . (۱)
ازین تحریر معلوم شد که خیام عالم فلسفة یونان بود وغالباً از همین جهت است که اورا
يك رنگ الحاد داده است ، بقول بستانی بهتر است که بجای لزومیات معری جمهوریت
افلاطون را ماخذ خیالات خیام بدانیم .
اگر خیام افکارخود را از معری میگرفت باید یکی ازینهمه تذکره نویسان اشارة
با ينطرف ميكرد خصوص يك مؤرخ متجسس وفلسفی مزاج مثل ابن القفطی .
بهر حال ازین مسئله انکار ممکن نیست که در کلام هر دو مشابهت هائی موجود است ،
کلام های مشابه هر دورا برای مقایسه درج میکنیم .
(١) تاريخ الحكما ٢٤٤ طبع جرمنی
٣٥٣
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.