Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (سوم) سال دوم مجله کابل (۸۸)
ظاهر است دلائلی که استاد مذکور آورده برای اثبات آنست که ( ملیکه فرنگ ) تیودورا
خانم تیوفیلکت قنصل وسناطِور (عضو مجلس شیوخ پ . ج ) روما نبها بوده و دران عهد
بروما ریاست داشته و نیکو کار ومتین بوده غبار لؤثی بدامان او راه نداشته . چه معلوم است
که تیوفیلکت وزن او درایام پاپا سر جیوس سوم ( ٩٠٤ - ٩١١ ) حقيقه بروما رياست
میکردند ، و نیز استاد مذکور میرساند در حینیکه میگوید : آنها بسیار مبالغه کردند در رتبۀ
سیئاتی که به تیودورا نسبت کردند در مکتوبی که بنامش فرستاده اند .
صاحب مقاله خبر مکتوب را از مجموعۀ آداب عربیۀ (ملح ادبیه) گرفته که کاتبش اصلا
بر بری و در دمشق اقامه داشته و بعلاوالدین بها ئی غزولی ( ١ ) دمشقی مشهور بوده
(در سنه ٨١٥ ھ مرده (٢) این است آنچه ما میدانیم ـ ولهذا صاحب مقاله ناچار فرض نمود
که غزولي ( واز نویسندگان مقلد بوده ) از ماخذ قدیمتری گرفته ، ومن نیز در مقاله خود
از ( علائق بین فرنگ و مسلمانها ) که در مجله ( الشرق المسيحى ) روسیه در سنه ١٩١٥
نشر کرده ذکر نموده بودم که خبر این مکتوب فقط در مجموعه آداب عربية ورود یافته که عهدش
مقارن است بقرن ١٤ یا ١٥ ( ٣ ) واین از جهتی بوده که ماهر دو سراغ نداشیم از انکه
مکتوب مذکور نخستین بار در ماخذی قدیم ( از قرن دهم ) ذکر یافته چنانچه هر که بعلوم
عربی اشتغال ورزد آنرا می شناسد وعبارتست از کتاب فهرست ابن ندیم (درباب حروف هجا)
وقتیکه از حروف هجای فرنگ (٤) یعنی از حروف لاتین بحث رانده میگوید : حروف
آنها با حروف یونان مشابهتی داشته مگر بهتر است ازان وما احیاناً برتیغهای فرنگی دیده ایم
و ملكۀ فرنك مكتوبي بخلیفه مکتفی نوشته برحریری سفید وبدست خادمی ( خواجه سرا )
که در قلمرو او از غرب آمده بود ( افریقه شمالی ) فرستاد و دران مکتوب از رغبت خود
بازدواج با خلیفه اظهاری کرده و مهری ازو خوا سته نام این خادم البا و از خدمة ابن اغلب
بوده . (٥) در اول وهله ظاهر میشود که غزولی عبارتش را از فهرست نگرفته ( راجع
(۱) تاریخ اداب عربيه ٢ : ٥٥ واز روایتی که استاد آورده تاریخ غزولی مطبوع در قاهره ج ٢ : ١٣٥
(٢) ظاهرا صاحب مقاله درینکه میگوید : (غزولی از نویسندگان قرن ۱۳ یا ١٦ هست) سهو کرده .
(۳) جلد ٣ ص ٢٦٤ .
(٤) كتاب فهرست ص ٢٠ طبع اروپا .
(٥) مراد زيادة الله سوم آخرین امرای اغلبیین میباشد ( ٩٠٣ - ٩٠٩ )
٢٩٦ .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.