Page 1291

(٥٠) مجلة كابل شماره ( سوم ) سال دوم می شمارد محمدعوفی وامين احمد رازی هيچيك اين كنيه را ننوشته و تنها او را بكسائی مروزی معرفی ميكنند . صاحب سخن و سخنوران در بارۀ او مينويسد: همين مايه اندك كه از اشعارش با قيست اندازه وسعت فكر و دقت خيال و حس بلاغت و براعت طبع او را ميتوان دانست اشعار كسائی بلطافت و دقت تشبيه ممتاز است و درين فن عده كمي بپايه او ميرسند . ناصر خسرو حكيم معروف در موارد متعدد از كسائی اسم ميبرد و با او در نظم اظهار معارضه ميكند وقصايديكه حكيم كسائی گفته و بخراسان نزد حكيم ناصر خسرو فرستاده وباز قصايديكه در جواب آن ازطرف آن حكيم آمده است مفصلا در مجمع الفصحا مندرج است اين واقعه دليل بر شهرت ادبی و استادی كسائی مروزیست زيرا حكيم ناصر خسرو خود پسندی مخصوصی دارد و باهر كس نمی آويزد (سخن و سخنوران ) كسائی از ابوالحسن عقبی و نوح بن منصور احسان ديده و در حق او مدح سروده . وزنی گويد: كرد عتبی با كسائی هم چنين كردار خوب ماند عتبی از كسائی تا قيامت زنده نام از اشعار اين شاعر معروف تا اندازه با قيست و قسمت مهم آن در مجمع الفصحا ضبط است. در مرثية امير نوح بن منصور سامانی گفته است: جنازۀ تو ندا نم كدام حادثه بود كه ديده ها همه مصقول كرد و رخ مجروح ز آب ديده چوطوفان نوح شد همه مرو جنازۀ تو بران آب همچو كشتی نوح حسن تشبيه دستش از پرده برون آمده چون عاج سپيد گفتی از ميغ همي تيغ زند زهره و ماه پشت دستش بمثل چون شكم قاقم نرم چون دم قاقم كرده سر انگشت سياه بكشای چشم ژرف و نگه كن به شنبليد تا بان بسان گوهر اندر ميان خويد برسان عاشقی كه ز شرم رخان خويش ديبای سبز را برخ خويش در كشيد چون خوش بود نبيد برين تيغ آفتاب خاصه كه عكس آن نبيد اندرون پديد جام كبود و بادۀ سرخ و شعاع زرد گوئی شقايق است و بنفشه است و شنبليد آن روشنی كه چون به پياله فرو چكد گوئی عقيق سرخ بلؤلؤ فرو چكيد ٢٥٨