Page 74

(٦٢) نیز در جمله اشخاص اخیرالذکر قرار گرفته بود که اداره کلی فامیل وزیر (۱) محمد عظیم خان، نواب جبار خان و نواب اسد خان بدست او بود. بهر صورت در امنیت دو ولایت هرات تنها ایالتی بشمار میرفت که بدست شهزاده از خاندان سلطنتی باقی ماند و انهم ازین سبب بود که قوای فتح خان متشتت و بدیگر اطراف پراگنده بود و نمیتوانست فیروز الدین را از حکمرانی اش بر طرف بسازد (٢) بهر كيف خیلی عجیب است که شهزاده کامران در زمان محمود شاه دارای مقام و رتبه نبود ولی محض بدست خود خویشتن صاحب حکومت قندهار ساخت و آن چنین بوقوع پیوست که کامران که در قندهار با محمود شاه یکجا شده بود با او بکابل مراجعت نمود در حالیکه پسر کاکایش شهزاده قیصر از قندهار اخراج و در عوض اینکه وضعیت شورش واقعیش را مانند شاه شجاع بخود بگیرد تابعیت و اطاعت محمود شاه را قبول نمود، از نینوا و نیز در کابل و تحت حفظت و نظارت مخصوص فتح خان بود. بهر كيف کامران متوز قلبهای جزئی برای قیصر در دل داشت زیر اقیصر چند مرتبه او را در اشغال شهر قندهار ناامید ساخته بود باری از شهزاده چندین دانه الماس که در تصرف پسر کاکایش بود گرفته ورزلی که از قندهار میگریخت بدون آنکه عائله آنها را با خود بیاوری بجا گذاشته بود. چون محمود شاه ازین مسئله اطلاع یافت فوراً امرداد که او را آزاد نمایند که این مسئله چندان برای شهزاده کامران گوار انبود و بعد چندین وقتی با قیصر در باغهای شاهی مواجه شد دشنام های بدی با و داد. قیصر در مقابل این دشنام های غلیظ تاب ناورده و با کامران در آویخت که در نتیجه قیصر بچوب بر زمین افتید. کامران در این وقت بحکومت قندهار مقرر شده بود لیکن نظر بپشنهاد فتح خان که گفته بود شهزاده طبعیتی درد که برای حکومت موافق و مناسب نیست محمود چون مسئله مذکور عملا مشاهده کرد از مقرر و فرستادن بحکومت قندهار خود داری نمود. این مسئله انعکاس بدی کرده و کامران قلیلا روز برو نمیده خاطر ساخت چنانچه بعد از آن در هر توطئه و سازشی که بر علیه و برای سقوط فتح خان میشد شامل میگردید . (٣) (۱) فریزر مستری آف دی افغانر صفحه ١٤٨. موهن لال میگوید که یقینا و تبه او بالاتر ازین بوده چنین مینوسد «چون صفات مهارت و ثبات او در جنگ و جنرالی منحصر فرد او با کاردانی و اداره امور، پیش بینی و فکر خوب بالیسی متین در جپای دوست محمد خان دیده میشد محمود شاه و وزیرش بوجود او خیلی احتیاج داشتند ازین رو بعد از وزیر رتبه او قرار گرفته ولی در حقیقت از وهم بال تر بود (لايف آف امیر دوست محمدخان جلد اول صفه ٧٠) میسون نظریه فوق را تائید و میگوید دوست محمد خان معیت قریب به برادرش وزیر بوده و خویش او نه بلکه محتاج الیه او بشمار میرفت و حتی مشروبات و چلم را نیز او برایش تیار میساخت جرنی ان بلوچستان افغانستان اینددی پنجاب جلد سوم صفحه ۱۸ (٢) فریزر صفحه ١٤٨. (۳) مستری آف افغانر صفحات ٧-١٤٦- این واقعات باید عینا در شروع سلطنت محمود بوقوع پیوسته باشد زیرا بعدها وقتی کامران که مقابل شاه شجاع فرستاده شده بود در کشیدن شاه مخلوع کامیاب شده بود و قرار خواهش محمود خودش تخت آنجا را اشغال نموده بود شیرازی تاریخ احمد شاه درانی. کولونی نیز بهمین فکر است که کامران تخت قندهار را تصاحب نمود جرنی تودی نارت آف اندیا جلد دوم صفحه ٢٦٥