Page 189

(١٧٤) ورود شاه را با وضعی سرد و بیحسانه تلقی کرده (١) ووقتیکه شاه سوار شد صرف برخاسته ووقتی گذشت واپس نشستند . شاه شجاع برای مدت سی سال بالاحصار کابل را ندیده بود وقتی دید که خرابیهایی در اثر جنگ های داخلی وفرو گذاری وعدم توجه در آن رو داده است بی اختیار اشك از چشمان اوسرازیر گردید و هنگامیکه برای اعضای خاندان و نوادگان خویش از خاطرات گذشته وعظمت و جلال او را که در روزهای جوانی و شباب خویش داشت حکایت می کرد و میگریست . قراریکه قبلا دیدیم دوست محمد خان در ارغندی مکان گرفته بود تا با شاه شجاع بجنگد ولی طرفداران او مضطرب گردیده و خود را باختند ازینرو خودش با پسر خویش محمد اکبر خان فرار اختیار نموده و در حالیکه تمام توپخانه خود را بجا گذاشتند بطرف بلخ گریختند . (٢) یکدسته قشون برای تعقیب با رکزائی های مذکور از طرف کپتان اوترم فرستاده شد ولی بعد از پنج روز مراجعت نموده و بمرام خویش نرسیده بودند . در باره ناکامی در راه توقیف دوست محمد خان ساخته کاری وسازش های حاجی خان خیلی دخیل بود و حتى المقدور تا میتوانست اشکالاتی بمیدان می آورد که از دستگیر شدن امیر جلو گیری نماید . (٣) ازینرو شاه بر او سخت گرفته امر داد که او را در بالاحصار محبوس سازند و اگر بفکر فرار بیفتد هدف گلوله تفنگش بسازند.(٤) قوای قزلزاله کر سکها بسر کردگی لیوتننت کلونل ويد وبهمراهی شهزاده تیمور بتاریخ سوم ماه سپتمبر سنه ١٨٣٩ به کابل رسید . امیر دوست محمد خان در بلخ طرفدارانی پیدا کرده و بفكر تجویز آینده افتاد ولی بعضی از معاونین او در موضع سیغان بادشمن شان مقابل شده و بعد از زدو خوردی هزیمت یافتند، درین وقت مکاتبه با شاه بخارا داشته و فیصله کرد که در پایتخت قلمرو پنا گاهی برای خود یافته و بدان جا برود . بهر كيف نسبت به مخالفت بر ادرش (١) ، قرار اظهارات لارنس اهالی خیلی بی اعتنائی نشان داده و شاه جدید خویش را اهمیت نداده و خوش آمدیدی باو نگفتند و رضایتی از تخت نشینی او اظهار نمودند ه از روی حقیقت قلوب شان در رکاب شاه نخست شان بود که اکنون در ماورای هندوکش آواره و سرگردان میرفت ، ( فارنی تری ایرزان اندیا صفحه ٢٥ ) . (٢) ، خیمه را مهاجمین متصرف شدند ( هستری آف دی واران افغانستان جلد اول صفحه ٤٥٩ مؤلفه کی . (٣) ، دی کابل انصورکشن آف سنه ١٨٤١ - سنه ١٨٤٢ صفحه ٧٤٠ اثر ایر - راجع بشرح تعقيب دوست محمد خان به كتاب فوق الذكر لارنس صفحات ١٩ ٠٠٠ مراجعه شود - دی کمپین ان سندابند افغانستان صفحات ١٠٣ - ١١٤ تالیف اوترم ودی اکسپدیشن ان تو افغانستان صفحات ٢٩٤ - ٧ - تالیف اتكنسون . (٤) ، دی آرمی آف دی اندس صفحه ٢٥٦ مؤلفه هوگت - قرار اظهار میسون نسبت به غداری خویش به هند فرستاده شد ( جورنیزان بلوچستان ، افغانستان اینددی پنجاب جلد سوم صفحه ٢٩٩ ) .