Page image — the source of record
Machine transcription
(۱۱۰)
فصل هفتم
عروج تدریجی دوست محمد خان
تا رسیدن او بامارت
هنگامیکه مملکت افغانستان در آتش انقلاب داخلی وجنگی های خانگی خویش
میسوخت ، رنجیت سنگ فرمان روای سکها موقع یافت که مقاصد خویش را در پنجاب
حاصل نموده و نقشه های خویش را عملی بسازد ، چنانچه در بهاران سال ۱۸۱۸ یکدسته
عسکر منظم و توپی بايك عراده ( که برای شکستن درب قلاع در موقع محاصره
استعمال می شد ) بقصد محاصرة ملتان فرستاده بود . حکمران آن ولایت نواب مظفر خان
در اثر تعصب وجوش مذهبی مطالبات سکها را (۱) رد نموده و برای مدافعه حاضر شد ،
ولی این شخص امیدی بکامیابی نداشت زیرا اگرچه قشون محافظ شامل سپاهیان و عساکر
دلیر و ثابت قدم بود در اثر قلت تعداد نمیتوانست در مقابل قوای مخاصمین ایستادگی
نماید ، باهم حکمران مذکور در اثر مساعی خویش کامیاب گردید که بعضی حملات
كوچك دشمن را رد نموده و دفع کند لیکن بتاریخ سی و یکم ماه می (۲) در اثر
يك حمله مجموعی و شديد سکها برارك ياقلعه او مغلوب گردید و باوجود کوشش و تبذل
مساعی و شجاعت مدافعین، محاصرین بسهولت کامیاب گردیده و موضع مذکور را بتصرف
خویش درآوردند ، البته حقیقت دارد که مقابله مذکور چندروز طول کشیده و افاغنه بـــه
شهر عقب نشستند تا با سگهای پیرحمی که پرخانه های شان هجوم بر ده بودند مبارزه
نمایند ، مظفر خان و دو نفر (۳) از پسرانش با کمال جرات و دلیری جنگیده و کشته شدند
و در نتیجه زاید از دوهزار نفر افغان بقتل رسید . بعدازان شهر مورد چورو چپاول قرار
گرفته و به مسلمانانیکه زنده مانده بودند امر داده شد تا بمرمت کاری آن بپردازند .
(۱) کونولی : جورنی تودی نارت آف اندیا جلد دوم صفحه ۳۹۸ رنجیت در حین
مارش خویش بجانب ملتان در راضی ساختن یکعده خوانین و نجباء پرشوت ويا بوعده
و وعید کامیاب شده بود که از شرکت آنها در مدافعه ملتان جلو گیری نماید . ولی نواب
مظفر خان جای خود را داشت .
(۲) کونولی کتاب فوق الذکر جلد دوم صفحه ۳۹۹ قرار اظهارات M.Gregor این
حمله بتاریخ ۸ - جیت (می) بوقوع پیوست (دی هستری آف دی سکه جلد اول صفحه ۱۸۰)
در جریان ماه فروری قراریکه کنندگهم میگوید شهر بتصرف سکها در آمد لیکن قلعه
تا آغاز ماه جون تسلیم نشده بود ( دی هستری آف دی سکه صفحه ١٥٨ )
(۳) کونولی : جورنی تودی نارت آف اندیا جلد دوم صفحه M.Gregor ۳۹۸ میگوید
که چند نفر پسر و يك دختر او نیز بقتل رسیدند ( دی هستری آف دی سکهز جلد اول
صفحه ۱۸۰ )
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.