Page 970

(۳۹۱) فراز رود خانه پنجشیر آباد بود اینجا را «موسیو مونیه» تحت سر پرستی پروفیسد هاکن حفریات نموده و از مقاله که پروفیسر مذکور راجع به فعالیت های هیئت حفریات فرانسه، از سپتامبر ۱۹۳۶ تا اگست ۱۹۳۷ نوشته و در سالنامه ۱۳۱۶ نشر شده خلص نظریات او را راجع به معبد شترک اقتباس میکنیم: چون این بنای مذهبی در مرور زمانه پشت هم چند ین مرتبه مرمت کاری شده و وسعت یافته اصل شکل پلان اولیه آن مغشوش گردیده قدیمی ترین قسمت آن (اگر چه آنهم بذات خود دست خورده) عبارت از محوطه مربعی بود که در وسط آن در میان حویلی استو په بزرگی داشت و این حویلی از طرف شرق به حیاط دیگری مربوط بود و ملحقات آن عموماً بطرف جنوب و جنوب غرب معلوم میشود استو په بزرگ با مجسمه ها و لوایح دیگری مزین شده بود. چنین معلوم میشود که صنعتگران در خود این محل به تراش مجسمه ها در سنگ سلیت می پرداختند و آثار در خود محل ساخته شده باشد چنانچه وجود یکی از ادوات هیکل تراشی و يك لوحه نیم کاره این نظریه را تقویت میکند علاوه بر اشیای سنگ سلیتی آثار دیگری که در گل و چونه قالب گرفته شده بود هم بدست آمده است از میان آثار قدیم چند پارچه ئی حین حفریات هنوز بجای خود در دیوارهای بنا باقی و بر قرار بود. از آنجمله لوحه ئی که از همه دلچسپ است صحنه ئی را نشان میدهد که راهبین بر همنی و مریدان آنها و (دواتا ها) یا ارباب انواع فرعی بودا را تمجید میکنند امکان دارد که راهبین بر همنی مذکور سه برادر (کا سیاپاه Kasyapa) وسه نفر مریدان ایشان بوده باشد روی این لوحه دو تن اعانه دهند گانی هم معلوم میشوند که لباس آن عبارت از البسه ایست که معمولاً در عصر کوشان پوشیده میشد. تعداد مجسمه ها و صحنه های سنگی که از اینجا کشف شده خیلی زیاد است. دريك لوحه دیگر (متریا) چهار زانو تحت کمانی نشسته و دو