Page 942

( ٣٦٥ ) جلال آباد مرکز موجوده سمت مشرقی که بفاصلۀ نزديك رود خانۀ کابل افتاده از سطح اخیر الذکر جز چند متری بیش ارتفاع ندارد. در قسمت ماورای سر کی که از حصه خارجی جنوب شهر میگذرد منطقه همواری افتاده که در اثر شیوع ریگ رنگ صحرائی بخود گرفته و در قدیم سبز و خرم بوده چنانچه هنوز هم آثار هزار غوتا کستان ها معلوم میشود در حاشیه این منطقه فلات خورده شده ئی معلوم میشود که سطح آن پست و بلند و سنگلاخ است و اولین آثار عمرانات بودائی در آن مشاهده میشود این فلات بطرف شرق دامنه زیاد ندارد ولی بطرف جنوب به جلگه ریگزاری منتهی میشود که قریه موجوده هده در اخیر آن واقع است . روی هم رفته فاصله جلال آباد از هده کم از ۸ کیلو متر نیست . خانهای قلعه هده نسبتاً در بلندی واقع است به ترتیبی که بان نزديك میشوند زمین ریگی به جلگه هموار و سنگلاخ تبدیل میشود بطرف شمال شرق منطقه مزروع افتاده و آنجا یکی از مراکز بودائی که امروز آنرا «دمغوندی» گویند آباد بود. در همین سمت ولی بفاصله ۱۳۰۰ متر از قلعه برجستگی «شاخیل غوندی» افتاده که از دور میزی در میان جلگه ریگی معلوم میشود . از قلعه هده گذشته باز هم فلات بلندی میگیرد و ۱۷ متر از جلگه مجاور بلند میشود. دره «چهارباغ» در گوشه شمال شرقی نمودار شده و دامنهای آن بصورت فالیز منتهی میشود در حاشیه شمالی آن بصورت دندانه دره های عمیق افتاده که آب آن روی جلگه می آید. یکی ازین آبها بطرف هده آمده بعد بطرف شرق بر میگردد در حد سر چشمه این آب در محلی که تغییر سمت میدهد خرابه های ( تپه کلان ) و چیزی پیشتر از خانهای مسکونه اینجا خرابههای استوپه بزرگی افتاده که اهالی بنام «برج کافرها» یاد میکنند و «مسن» آنرا بنام (توپ کلان) یاد کرده است ، بطرف جنوب شرق قریه تپه مجزائی افتاده که امروز هم مسکون است و بقایای خرابه های قدیم میباشد .