Page 918

( ٣٤١ ) خراب وصورت شخص بالداری رانیم تنه نمایش میدهد. هكذا موجود نیمه انسان ونیمه بالدار (گارودا) که متأسفانه سر آن نیست هم از قندوز کشف گردیده است. این بود تعریف آثار مکشوفه قندوز بعبارت دیگر تعریف هیکل هائی که بعد از ۱۹۳۶ بار اول از صفحات شمال هندو کش از باختر کشف شد همین قسم در اثر تجسس هیئت باستان شناسی شوروی در ترمذ که زایر چین هیوان تسنک آنرا ( تامی Ta-mi ) خوانده از سواحل راست اکسوس ( آمو دریا ) هم مجسمه ها مکشوف گردیده است . پس آثار هیکل تراشی ومجسمه سازی مدرسه گریکو بود يك كه تا چند سال قبل محدود به جنوب هندوکش و منحصر بدرۀ گندها را بود در اوکسیان (علاقهائیکه اکسوس آمو دریا آبیاری میکند) هم کشف شده و این مسئله در تعین مهد مدرسۀ صنعتی گريكو بوديك نظریات جدیدی وارد کرده که آنرا در ذیل مطالعه و نتیجه ئی میخواهیم بدست آریم . مهد صنعت گريكوبوديك: امروز همه میدانیم که صنعت گريكو بوديك مدرسه ایست که اساساً با الهامات صنعتی یونانو و تخیلات مذهبی بودائی بمیان آمده واین دو روح ، دو طرز تفکر ، دو سنخ عقیدۀ صنعتی و مذهبی در خاك آریانا ، در سر زمین افغانستان بهم یکجا و مخلوط و ترکیب گردیده و بالاخره عامل ترقی ورونق این مدرسه بیشتر استادان محلی شده که خود در عین زمان از نقطه نظر آئین بودائی و از نقطه نظر کسب روش صنعتی یونانی شده بودند. بیاییم به تعین مهد صنعت. این مسئله یکی از مسایل عمدۀ در تاریخ صنایع مستظرفه آسیا است و اگر بگویم از چهل سال باینطرف در اطراف آن قلم فرسائی میشود مبالغه نخواهد بود . پیش از ینکه حفريات و تحقیقات در خاك افغانستان شروع شود موسیو فوشه فرانسوی که سر حلقۀ علما در مطالعات مکتب گريكو بوديك ميباشد بيشتر در گندهارای شرقی مشغول تحقیقات بود و آثار و شواهد زیاد هیکلهای سنگی از تپه های معابد اطراف پشاور و چهار صده ( پشکلا واتی قدیم و گرد نواح آن)